• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 06 wrz 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Lucjan Szymański – bohater Polski Walczącej XX wieku

10 sie 2015

Lucjan Antoni Szymański herbu Ślepowron, bohater wojny polsko-bolszewickiej i Żołnierz Wyklęty, urodził się na Kresach Kresów, niedaleko Sum, w odległości 3 kilometrów od dzisiejszej granicy ukraińsko-rosyjskiej 4 lutego 1897 roku.

Ochrzczono go w kościele rzymskokatolickim w Sumach. Był drugim i jednym z trzech synów Hilarego i Olimpii Szymańskich, których los zaprowadził aż do dalekiej wsi Białowody (sumski rejon sumskiego obwodu). Tutaj Polak administrował majątek znanego ukraińskiego mecenasa, jednego z najbogatszych swego czasu w Imperium Rosyjskim, Michała Tereszczenki.

Po powstaniu styczniowym, rodzina, a mianowicie dziadek Lucjana Ludwik Szymański, straciła prawo do majątku w miejscowości Łopacińce, znajdujące się dzisiaj, prawdopodobnie, w rejonie szarogrodzkim. Hilary, urodzony w 1855 roku, po założeniu rodziny z Olimpią (ur. w 1869 roku), córką Piotra Protesowicza i Justyny z domu Żaboklickiej, wyemigrował z rodzinnych stron na północny wschód. Po jakimś czasie, Szymańscy wyjeżdżają do Kamieńca Podolskiego, gdzie Lucjan w 1909 roku rozpoczyna naukę w szkole handlowej, którą kończy w lipcu 1916 roku – w szkole wstąpił do konspiracyjnego oddziału polskiej organizacji „Strzelec”. Niebawem po przeprowadzce, w 1911 roku umiera jego ojciec.

Po zakończeniu szkoły, Lucjan Antoni Szymański zdaje egzaminy do Instytutu Handlowego w Kijowie, jednak jesienią 1916 roku zostaje zabrany do rosyjskiej armii. 19-letniego rekruta wcielono najpierw do 8 Pułku Huzarów, a po dwóch miesiącach oddelegowano do 8-go eksploatacyjnego konnego batalionu przy 13 armii. Szymański musiał dobrze wykazać się w wojsku, ponieważ 6 lipca 1917 roku po rozkazie dowódcy zostaje przeniesiony do Szkoły Wojskowej im. Wielkiego Ks. Konstantego Konstantynowicza w Kijowie.

Tam wstępuje do patriotycznej i tajnej organizacji „Ligi Polskiej Pogotowia Walki Czynnej”, założonej w 1914 roku. Mit Podola i związanego z nim szlachcica Wołodyjowskiego zrobiły swoje. Na wieść o powstaniu Wojska Polskiego, Szymański dezerteruje z rosyjskiej armii i już 10 grudnia 1917 roku dołącza do oddziału „Legji Podchorążych” nazywanego także „Legją Oficerską” lub „Legją Rycerską”. Po sprawdzeniu jego umiejętności przez dowództwo, trafia do Oddziału Konnych Wywiadowców przy Legji Rycerskiej.

Pod dowództwem Marszałka Józefa Piłsudskiego, ramię w ramię z oddziałami Symona Petlury, uwalniał Kijów od bolszewików w 1920 roku. Brał także udział w obronie Warszawy przed konnicą Budionnego. Za bohaterskie czyny, dokonane w 1919 roku na polu walki, rok później został przedstawiony do odznaczenia Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari. W okresie międzywojennym kilkakrotnie został wyróżniony i dosłużył się do stopnia majora.

W kampanii wrześniowej w 1939 roku, jako zastępca dowódcy 11 pułku, trafił do niemieckiej niewoli. Kilka dni później zdołał uciec i od tego czasu pod pseudonimem „Janczar” walczy w konspiracji. W 1940 roku skierowany do Mińska Mazowieckiego przez Komendę Okręgu ZWZ Warszawa-Województwo, gdzie aktywnie rozbudowywał struktury podziemne. Na Mazowszu pełni funkcję inspektora w różnych rejonach. W 1943 roku awansuje do stopnia podpułkownika. Do 1944 roku pod jego nadzorem zostały przeprowadzone setki operacji sabotażowych i dywersyjnych, dziesiątki akcji z uwolnienia więźniów, zdobycia pieniędzy na działalność itp.

W 1944 roku był zaangażowany w przygotowanie Powstania Warszawskiego. 2 sierpnia objął dowodzenie sztabem Podokręgu Warszawa Wschód. Brał udział w negocjacjach z dowództwem Armii Czerwonej w sprawie wsparcia powstania. Będąc doświadczonym żołnierzem, zorientował się, że bolszewicy zamierzają aresztować negocjatorów z AK, odmówił dalszego udziału w negocjacjach i uprzedził o tym dowództwo. 8 sierpnia na rozkaz generała Popowa NKWD aresztowało dowódcę Podokręgu płka Suszczyńskiego oraz towarzyszących mu oficerów, prowadzących rozmowy o pomocy dla Powstania. Na Szymańskiego polowano kilka miesięcy. 23 – 24 grudnia 1944 został schwytany przez oficera i współpracownika NKWD Józefa Światło, w rzeczywistości  Izaaka Fleischfarba, urodzonego pod Zbarażem.

W więzieniu w Siedlcach Szymański był strasznie torturowany. Jak później przekazano rodzinie, został zamordowany 5 marca 1945 i pochowany pod ścianą więzienia.

Jego symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie, w Kwaterze „na Łączce”.

Jan Matkowski, Słowo Polskie

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

KGB Białorusi przygotowany do „gorącej wojny” z narodemKGB Białorusi przygotowany do „gorącej wojny” z narodem K24Specsłużby spytają Rosjan o stosunek do Putina K24Kierunek: Polska. Putin nakazał FSB współpracę z SKW
  • Tagi
  • bolszewicy
  • GRU
  • Matkowski
  • NKWD
  • Piłsudski
  • służby rosyjskie
  • służby specjalne
  • Szymański
  • Żołnierze Wyklęci
Najnowsze wiadomości
Niemcy oskarżyły Ukraińca o „zbrodnię wojenną”

Niemcy oskarżyły Ukraińca o „zbrodnię wojenną”

Ukryli „wyspę śmierci”! Tu Putin kazał rozmnażać Ebolę i dżumę

Ukryli „wyspę śmierci”! Tu Putin kazał rozmnażać Ebolę i dżumę

Prigożyn? Sensacyjne wyznanie Budanowa

Prigożyn? Sensacyjne wyznanie Budanowa

Duża sztuka trafić Buka. W nagrodę "fajerwerki" (WIDEO)

Duża sztuka trafić Buka. W nagrodę "fajerwerki" (WIDEO)

Operacja M&M's w toku. Moskwa na czerwono!

Operacja M&M's w toku. Moskwa na czerwono!

„Na granicy nadprzyrodzoności”. Białoruski polityk o powrocie Poczobuta na Białoruś

„Na granicy nadprzyrodzoności”. Białoruski polityk o powrocie Poczobuta na Białoruś

Polska znika, Rosja wybielona, Stalin dostaje nowe życie! Tego chce Łukaszenka

Polska znika, Rosja wybielona, Stalin dostaje nowe życie! Tego chce Łukaszenka

Dziesiątki tysięcy na pogrzebie zbrodniarza! Bruksela ostrzega: stracicie szansę na członkostwo

Dziesiątki tysięcy na pogrzebie zbrodniarza! Bruksela ostrzega: stracicie szansę na członkostwo

Negocjator ujawnia: Polska nie może zablokować wejścia Ukrainy do UE

Negocjator ujawnia: Polska nie może zablokować wejścia Ukrainy do UE

Kopią groby na wypadek wojny. Dla pół miliona osób

Kopią groby na wypadek wojny. Dla pół miliona osób

Niepokojący lot! Samolot transportujący Iskandery przyleciał do Królewca!

Niepokojący lot! Samolot transportujący Iskandery przyleciał do Królewca!

Ujawniono tajny dokument! Białoruś i Rosja o krok od wielkiego przełomu

Ujawniono tajny dokument! Białoruś i Rosja o krok od wielkiego przełomu

Szpiedzy wszystkich krajów, łączcie się! Dywersanci z Ukrainy? Zapraszamy

Szpiedzy wszystkich krajów, łączcie się! Dywersanci z Ukrainy? Zapraszamy

Gdzie człowiek nie może, egzoszkielet pomoże. To już działa!

Gdzie człowiek nie może, egzoszkielet pomoże. To już działa!

Generał lotnictwa trafiony! Skosili zbrodniarza z motocykla

Generał lotnictwa trafiony! Skosili zbrodniarza z motocykla

Położył się na jezdni. Policja po nim przejechała! (WIDEO)

Położył się na jezdni. Policja po nim przejechała! (WIDEO)

Sensacyjne słowa Erdogana po rozmowie z Putinem! Przełom?

Sensacyjne słowa Erdogana po rozmowie z Putinem! Przełom?

Plaga znikających jezior narasta! Dwa dni i nie ma (WIDEO)

Plaga znikających jezior narasta! Dwa dni i nie ma (WIDEO)

Projekt finansowany ze środków MSZ
Zmień ustawienia cookies
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja