Marszałek Polski Józef Piłsudski w pamięci rodziny Państwa Mrozów

01 gru 2012

Władysław Mróz, Gądków Wielki 2008 r. Fot. ze zbiorów autora

Rodzina p. Władysława Mroza s. Andrzeja i Antoniny zd. Werakso ur. w 1941 r., w m. Downarszczyzna g. Rubieżewicze pow. Stołpce woj. Nowogródzkie (w okolicy Tatarszczyzna, Zasule, Zdanowicze i rzeka Suła) przez kilkadziesiąt lat przechowywała zdjęcia o Marszałku Józefie Piłsudskim. ( Downarszczyzna 1921 r., – 22 budynki mieszkalne, 122 mieszkańców, 60 mężczyzn, 62 kobiety, wyznania rzymskokatolickiego 121, prawosłanego 1. Narodowość polską podawało 122 osoby – Skorowidz Miejscowości RP, cz. 1., T.VII)

Andrzej Mróz s. Jana i Wiktorii ur. 1896 w m. Biała gm. Radzyń Podlaski, służył w strażnicy KOP Zasule k. Stołpc. W 1926 r.ożenił się z Antoniną Weraksa ur. 1903 c. Władysława i Michaliny zd. Hołowacz. Syn dziadka Antoniny, Atanazego Weraksa służył w carskiej gwardii. Antonina miała dwóch braci Aleksandra i Stanisława. W Downarszczyźnie był kamień z rodzinną inskrypcją…

Z prawej en face Andrzej Mróz i kolega Żywicki. Fot. ze zbiorów Andrzeja Mroza

Do 1945 r., rodzina zamieszkiwała w m. Downarszczyzna .W latach dwudziestolecia międzywojennego przebywała we Francji, skąd przywiozła dwa rowery, które podczas wojny zabrali sowieccy partyzanci. W czasie nabożeństwa w kościele w Rubieżewiczach, partyzanci zabrali ludziom osobistą bieliznę i odzież.

Marszałek Polski Józef Piłsudski. Fot. ze zbiorów Władysława Mroza

W dniu 15 stycznia 1944 r., oddział stołpecki AK stoczył potyczkę z partyzantami oddziału “Bolszewik”. W czasie walk zabito dwóch sowietów, 1 raniono, a dwóch rozebrano do bielizny i puszczono wolno. (zob. Zygmunt Boradyn, “Niemen rzeka nizegody”, s.256).

Czy był to odwet za rozbieranie ludzi w kościele ?

Po 1945 r., rodzina zamieszkała w m. Gądków Wielki ( Gross Gandern ), na Ziemiach Odzyskanych. Prowadziła gospodarstwo rolne, a p. Władysław zajmował się ponadto naprawą sprzętu RTV. Interesuje się historią Polski i historią swoich Małych Ojczyzn.