13 lipca w Historii Kresów

13 lipca 2013

Przegrupowanie niemieckich oddziałów. Fragment zdjęcia za portalem Inne Oblicza Historii ioh.pl

Przegrupowanie niemieckich oddziałów. Fragment zdjęcia za portalem Inne Oblicza Historii ioh.pl

1943 – początek niemieckiej akcji pacyfikacyjnej „Hermann” w rejonie Puszczy Nalibockiej. Spalono Pohorełkę i , a przez 25 kolejnych dni – 100 wiosek. Ludność wywieziono.

Przeprowadzona w okresie 13 lipca – 8 sierpnia 1943 r. w Puszczy Nalibockiej operacja niemiecka była skierowana przeciwko polskiej i sowieckiej partyzantce. Równocześnie dokonali pacyfikacji wiosek i osiedli wokół Puszczy, a ludność – mężczyzn, kobiety i dzieci – wywieźli na przymusowe roboty do Niemiec i pobliskiego Mińska.


Bezpośrednim powodem podjęcia tej operacji było tzw. z 19 czerwca 1943 r., kiedy to – aby powstrzymać reprersje przeciwko ludności polskiej – rozbiła niemiecki garnizon w Iwieńcu i zajęła miasto. (Zobacz artykuły „Powstańcy iwienieccy” i „Powstanie Iwienieckie 19 czerwca 1943”).

W ostatnim dniu Operacji „Hermann” Niemcy rozstrzelali m.in. w Nalibokach trzech księży – Józefa , ks. Boradyna i ks. Żołnierskiego, spalili domy i budynki gospodarcze, a ćzęść mieszkańców wywieźli wgłąb Rzeszy na roboty.


Zobacz także artykuł „Naliboki – echo tragicznych wydarzeń” o zbrodni na mieszkańcach Naliboków dokonanych przez partyzantkę sowiecko-żydowską oraz artykuł

Operacja „Hermann” nie zdołała jednak rozbić polskiej partyzantki w Puszczy Nalibockiej, choć zadała Armii Krajowej straty. W Terebejnie zginęła m.in. słynna miejscowa łączniczka AK Halina Drucka – Podbereska „Księżniczka”. W momencie śmierci krzyknęła: „Jeszcze Polska nie zginęła!”.

Wkrótce do AK w Puszczy Nalibockiej zaczęli jednak napływać nowi ochotnicy, w tym wiele osób, które zbiegły przed wywózkami na roboty do Niemiec. W rejonie działały m.in. Polski Oddział Partyzancki im. Tadeusza Kościuszki, I batalion 78 Pułku Piechoty Armii Krajowej, 27 AK i 77 Lidzki Pułk Piechoty AK.

1410 – wojska króla Władysława Jagiełły zmierzające pod Grunwald zdobyły i spaliły Dąbrówno.

1508 – wojna litewsko-moskiewska: została stoczona . Celem armii polsko-litewskiej było uwolnienie Smoleńska od oblegającej twierdzę armii moskiewskiej pod wodzą wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III Rurykowicza.

Nie było to bitwa tak wielka jak ta pod Orszą z 1514 r. jednak i ona zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko – litewskich. Wojska rosyjskie wycofały się spod Smoleńska. W obu bitwach pod Orszą wojskami polsko – litewskimi dowodził hetman Konstanty .

1660 – regimentarz na czele wojsk litewskich przystąpił do oblężenia zajętego przez Rosjan Wilna. Oblężenie trwało 17 miesięcy. Rosjanami dowodził słynący z okrucieństwa Daniło Myszacki, który w zamkach wileńskich zgromadził ogromne łupy. Miasto zdobyto 2 grudnia 1661 r. a Myszackiego stracono za zbrodnie wojenne.

1656 – Potop szwedzki: wygrana wojsk szwedzko – brandenburskich w bitwie pod Tykocinem.

1769: zwycięstwo Rosjan w bitwie pod Białymstokiem.

1769 – na Litwie wybuchło Powstanie Szawelskie. Był to bunt chłopów w należącej do dóbr królewskich ekonomii w Szawlach. Przyczyną wybuchu powstania było przywracanie przez podkanclerzego Antoniego Tyzenhauza pańszczyzny, którą zniósł w ekonomii król , a także zakładanie manufaktur opartych na nieodpłatnej pracy chłopów. Powstanie stłumiły wojska polskie i rosyjskie.

1794: wojska rosyjsko – pruskie rozpoczęły oblężenie Warszawy.

1831 – zastrzelony przez podwładnego zmarł Antoni Giełgud – polski generał, uczestnik Powstania Listopadowego, dowódca wyprawy na . Urodzony w 1792 r.

1893 – zmarł Franciszek Henryk Duchiński – polski etnograf, historyk, działacz emigracyjny. Twórca kontrowersyjnej teorii o niesłowiańskim, a „turańskim” (mongolskim) pochodzeniu narodu rosyjskiego.

Uważał, że kolebką Słowiańszczyzny są tereny między Wisłą a Dnieprem. Jego zdaniem, prawdziwymi Słowianami są jedynie Polacy, Białorusini i Ukraińcy, zaś nie są nawet ludem aryjskim. Jako zwolennik odbudowy Rusi Kijowskiej pragnął zawiązania unii polsko – litewsko – ruskiej. Urodzony w 1816 r.

1923 – we Lwowie urodził się Kazimierz – polski polityk, prawnik, historyk prawa i państwa, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, poseł na Sejm PRL. Zmarł w 2009 r.

1944 – operacja „Ostra Brama”: oddziały AK Aleksandra Krzyżanowskiego w ramach akcji „Burza” razem z Armią Czerwoną zdobyły Wilno.

2000 – zmarł Jan – polski emisariusz rządowy, kurier Polskiego Państwa Podziemnego, świadek Holokaustu. Ukończył wydział prawa i dyplomację na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie w 1935 r. oraz Szkołę Podchorążych Artylerii Konnej we Włodzimierzu Wołyńskim. Urodzony w 1914 r.

2008 – zmarł Bolesław Michał Nieczuja-Ostrowski – polski wojskowy, żołnierz podziemia urodzony w Haliczu. W czasie II wojny światowej był zaangażowany w działalność Związku Walki Zbrojnej we Lwowie, walczył na terenie Małopolski. Urodzony w 1907 r.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 13 lipca

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *