Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika” wspólnie z Instytutem Polskim w Wilnie zapraszają na promocję litewskiego wydania książki Mieczysława Jałowieckiego „Na skraju imperium”, która odbędzie się we wtorek 4 października 2022 roku, o godz. 17:00, w Sali Freskowej wileńskiego Ratusza (ul. Didžioji 31).
http://www.wilnoteka.lt
Pamiętniki Mieczysława Jałowieckiego (1876–1963), urodzonego w majątku Syłgudyszki na Litwie, ziemianina, dyplomaty, przedsiębiorcy, delegata Rządu Polskiego w Wolnym Mieście Gdańsku (1919–1920), zostały spisane pod koniec życia, w latach 50. XX wieku, gdy Jałowiecki przebywał na emigracji w Anglii. Książka po raz pierwszy został przygotowany do druku przez wnuka autora Michała Jałowieckiego, który dokonał wyboru najważniejszych i najciekawszych historii, dotyczących przemian i wydarzeń w Europie końca XIX i pierwszej połowy XX wieku, zachowanych w rodzinnych archiwach.
Pierwsze wydanie książki miało miejsce w 2000 roku, nakładem Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Obecnie Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika” prezentuje nowe wydanie „Na skraju imperium” w trzech wersjach językowych: litewskiej, łotewskiej i polskiej.
Autorkami przekładu na język łotewski są: Zane Štāla oraz Marta Wiślicka, na język litewski Inesa Szulska i Greta Lemanaitė Deprati. Redakcji wersji polskiej dokonała Gabriela Marszałek.
Mieczysław Jałowiecki (1876–1963), autor pamiętników „Na skraju imperium”
http://www.wilnoteka.lt
Nowe wydanie „Na skraju imperium” wzbogacone zostało materiałem ilustracyjnym pochodzącym ze źródeł archiwalnych „Polony”, Biblioteki Narodowej oraz kolekcji prywatnych.
Okładka książki (strony I i IV) książki Mieczysława Jałowieckiego „Na skraju imperium”, wydanej przez Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”
https://polonika.pl
Jak poinformowała dr hab. Inesa Szulska, tłumaczka i redaktorka przekładu pamiętnika na język litewski (http://www.wilnoteka.lt):
„Niewątpliwym wyzwaniem podczas pracy nad tłumaczeniem i redakcją memuarów było zachowanie specyficznego stylu gruntownie wykształconego arystokraty, ukształtowanego poprzez polifonię języków, którymi biegle władał: polszczyzną (w odmianie literackiej i północno-kresowej z elementami języka litewskiego i białoruskiego), językiem rosyjskim, francuskim, niemieckim i angielskim.
Prezentowana książka opowiada o dzieciństwie i młodości autora, które spędził głównie na terenach dzisiejszej Litwy i Łotwy – swoich rodzinnych stronach oraz terenach jego aktywności zawodowej i dyplomatycznej w tamtym czasie. Wspomnienia ukazują obraz dawnej, barwnej, wielokulturowej i wielonarodowościowej Rzeczypospolitej, stanowiącej dziedzictwo współczesnej Litwy, Łotwy i Polski.
Praca nad przekładem, opracowaniem komentarzy do tekstu i ostateczną redakcją trwała niemal 3 lata. Ze względu na bogactwo szczegółów historycznych i obyczajowych zawartych w poszczególnych opisach wymagała nieraz żmudnych poszukiwań archiwalnych, sięgania do dokumentów, materiałów ikonograficznych i map z epoki. Patrząc z perspektywy nie tylko tłumaczki, ale też literaturoznawczyni badającej związki kultur polskiej i litewskiej w wieku XIX, wspomnienia Jałowieckiego zaskakują po wielokroć umiejętnością obserwacji wydarzeń, gawędziarskim tonem, elegancją stylu zabarwionego nieraz ironią czy żartem, darem swobodnego łączenia perspektyw oglądu. Książę z Syłgudyszek, artysta-malarz, nietuzinkowy przedstawiciel lokalnego polskiego ziemiaństwa o barwnym życiorysie posiada wyraźnie pograniczną, ukształtowaną na styku kultur tożsamość, którą można uznać za reprezentatywną dla przełomu XIX i XX wieków”.
W promocji książki „Na skraju imperium” wezmą udział:
Przedmówcy:
- dr Małgorzata Stefanowicz-Pecela, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie,
- Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektor Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą „Polonika”,
- Perlis Vaisieta, dyrektor Ratusza w Wilnie,
- Andrzej Jałowiecki, prawnuk Mieczysława Jałowieckiego (nagranie wideo).
Prelegenci:
- dr hab. Inesa Szulska, tłumaczka i redaktorka przekładu na język litewski,
- doc. dr Andrzej Pukszto, historyk i politolog związanym z Uniwersytetem Witolda Wielkiego w Kownie,
- Małgorzata Kozicz, dziennikarka i moderatorka spotkania.
Dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie dr Małgorzata Stefanowicz-Pecela uzupełnia (http://www.wilnoteka.lt):
„Wydaje się, że wciąż jeszcze za mało wiemy i mówimy na Litwie o Mieczysławie Jałowieckim. Warto przywrócić tę barwną postać do uniwersum naszej pamięci. Ma to sens tym większy, że był on przecież związany z ziemiami litewskimi, a jego wspomnienia bezpośrednio ich dotyczą. Ich przekład na język litewski przyczyni się do upowszechnienia wiedzy o nim wśród Litwinów i pomoże nam we wzajemnym poznaniu i komunikacji”.
Współorganizatorami promocji książki Mieczysława Jałowieckiego „Na skraju imperium” w wileńskim Ratuszu są: Instytut Polski w Wilnie oraz Ratusz w Wilnie.
RES
