Józef Oleszkiewicz, Portret Michała Kleofasa Ogińskiego/ Wikipedia/ Domena publiczna
1833 – zmarł książę Michał Kleofas Ogiński – polski kompozytor, podskarbi i miecznik wielki litewski, członek konfederacji targowickiej i grodzieńskiej, uczestnik Insurekcji Kościuszkowskiej na Litwie, działacz niepodległościowy i emigracyjny, senator rosyjski.
Urodzony w 1765 r. Najbardziej znany jest z czegoś, czego prawdopodobnie sam nie stworzył, a mianowicie ze słynnego poloneza a-moll “Pożegnanie Ojczyzny”, którego autorstwo przypisuje się raczej jego stryjowi – Michałowi Kazimierzowi Ogińskiemu. Utwór doskonale znany nawet najbardziej odpornym na uroki muzyki nie-melomanom, z niezliczonych dzwonków do komórek i licealnych studniówek. Drugie najbardziej znane dokonanie przypisywane czasem Ogińskiemu – adaptacja ludowego mazurka jako melodii do polskiego hymnu – też jest sporne.
Niemniej kontrowersyjna jest jego biografia polityczna, w której obok wielkich zasług napotykamy na epizody bynajmniej nie chwalebne. Większość jego twórczości powstała w okresie gdy mieszkał w Zalesiu – pięknej posiadłości w połowie drogi między Wilnem a Mińskiem, którą odziedziczył po swoim stryju Franciszku Ksawerym Ogińskim. W tym czasie Zalesie było ważnym ośrodkiem kulturalnym, w którym zbierali się tu przyjaciele kompozytora. Dyskutowano tu o polityce, słuchano muzyki, czytano utwory literackie. Dlatego posiadłość zaczęto nawet nazywać Północnymi Atenami.
W 1822 r. Michał Kleofas Ogiński wyjechał do Włoch i wkrótce osiadł we Florencji. Tam również zakończył życie i został pochowany w Panteonie wielkich osobowości w kościele Santa Croce, obok Galileusza, Michała Anioła, Rossiniego.
1432 – Polska i Litwa zawarły Unię Grodzieńską.
1578 – wojna polsko-rosyjska: wojsko rosyjskie rozpoczęło oblężenie Wenden.
1816 – utworzono żandarmerię w ramach armii Królestwa Kongresowego.
1817 – zmarł Tadeusz Kościuszko – generał polski i amerykański, przywódca Insurekcji Kościuszkowskiej w 1974 r. – antyrosyjskiego powstania w Rzeczypospolitej, uczestnik wojny o niepodległość USA. Urodzony w 1746 r. w Mereczowszczyźnie koło Kosowa (dziś na Białorusi).
1880 – w Pskowie urodził się Witold Broniewski – polski polityk, profesor Politechniki Lwowskiej. Specjalista w zakresie metalografii i chemii. Zmarł w 1939 r.
1906 – w Mińsku Litewskim urodził się Włodzimierz Dworzaczek – polski historyk, heraldyk, genealog. Zmarł w 1988 r.
1911 – we Lwowie ukazał się pierwszy numer czasopisma “Skaut”.
1941 – we Lwowie zmarł Władysław Abraham – polski prawnik, profesor i rektor Uniwersytetu Lwowskiego. Członek Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Brał udział w komisji ministerialnej przygotowującej projekt konkordatu między Rzecząpospolitą Polską i Stolicą Apostolską, współtworzył polskie prawo małżeńskie. Pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim. Urodzony w 1860 r. w Samborze.
1959 – KGB zamordowało w Monachium Stepana Banderę – szefa Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów.
1989 – zmarł Michał Rola-Żymierski – polski dowódca wojskowy, marszałek Polski, członek PKWN, minister obrony narodowej. Legionista, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Po skazaniu , uwięzieniu i degragacji do stopnia szeregowca za nadużycia finansowe w armii, nawiązał kontakty z komunistami, całkowicie zmieniając swoje poglądy i życie. Został szpiegiem NKWD. W latach 1944–47 jako Naczelny Dowódca WP m.in. zatwierdzał wyroki śmierci na żołnierzy AK wydawane przez sądy wojskowe – jego podpis widnieje na ok. 100 z nich. Urodzony w 1890 r.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 15 października
