W piątek 17 czerwca 2022 roku w Wilnie, w Pałacu Tuskulanum, odbyło się spotkanie prezentujące plenerową wystawę o podziemiu polskim i litewskim podczas II wojny światowej i okupacji sowieckiej pt. „Podziemie łączy / Pogrindis jungia”.
Spotkanie poprowadzili: Arūnas Bubnys – dyrektor Litewskiego Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy; Urszula Doroszewska – ambasador RP na Litwie; Juliusz Szymczak-Gałkowski – członek Zarządu Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie” oraz Ilona Lewandowska i Tomasz Bożerocki – historycy, autorzy książki i wystawy.
Wystawa powstała na bazie albumu pod tym samym tytułem, który w 2021 roku wydała Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”.
Zarówno album jak i wystawa są pierwszymi opowieściami graficznymi przedstawiającymi w obu językach historię polskiego i litewskiego podziemia, uwzględniając wątki współpracy Polaków i Litwinów w okresie II wojny światowej oraz po niej.
Autorami wystawy są historycy Ilona Lewandowska i Tomasz Bożerocki, zaś szatę graficzną stworzył znany polski grafik Tomasz Bereźnicki.
Wystawa plenerowa „Podziemie łączy / Pogrindis jungia” będzie prezentowana w dniach 17 czerwca – 2 października 2022 roku przed wileńskim Pałacem Tuskulanum.
Pałac Tuskulanum położony jest w Żirmunai, dzielnicy Wilna, na północnym brzegu Wilii, naprzeciwko kościoła świętych Piotra i Pawła. Neoklasycystyczny pałacyk jest najstarszym zabytkiem dzielnicy. Został zbudowany w 1825 roku przez Karola Podczaszyńskiego, na zlecenie generał-gubernatora Gubernii Litewsko-Wileńskiej, Aleksandra Rimskiego-Korsakowa.
Podczas II wojny światowej z apartamentów pałacyku korzystali oficerowie sowieckiego KGB, a park służył jako ogród jordanowski. W latach 1994–1996 przystąpiono do prac restauratorskich. W czasie przygotowania placu budowy odkryto zwłoki 706 osób, z których 40 zidentyfikowano. Ustalono, że są to ofiary mordów popełnionych w wileńskim KGB na placu Łukiskim w latach 1944–1947 na żołnierzach Armii Krajowej i członkach litewskiego ruchu oporu. Zwłoki ekshumowano z masowych grobów i umieszczono w podziemnym kolumbarium na stoku sztucznie utworzonego wzgórza. Kolumbarium poświęcono w 2004 roku.
Organizatorzy wystawy „Podziemie łączy / Pogrindis jungia”:
Ambasada RP w Wilnie; Litewskie Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy; Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”.
Patronat honorowy:
Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu; Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy.
Plakat towarzyszący wystawie „Podziemie łączy / Pogrindis jungia”, proj. Tomasz Bereźnicki / „Kurier Wileński”
RES
