
Fot: times.by
Podczas prac konserwatorskich w Wieży Książęcej zamku w Krewie, odkryto schody prowadzące do lochu, w którym przetrzymywano Wielkiego Księcia Kiejstuta. Został tam uwięziony w 1382 roku po klęsce w wojnie domowej ze swoim bratankiem Jagiełłą, przyszłym królem Polski.
W murach tego zamku (na dzisiejszej Białorusi) rozegrywały się dramatyczne epizody historii Wielkiego Księstwa Litewskiego. Przez stulecia wielokrotnie niszczyły go najazdy i wojny, m.in. Tatarów, wojsk moskiewskich, Szwedów oraz artyleria podczas I wojny światowej w 1917 roku. Teraz archeolodzy natrafili na ślady, które mogą pomóc odtworzyć jego mroczną przeszłość. Pod gruzami odkryto schody prowadzące do podziemnej części Wieży Książęcej.
Jak informuje portal Times.by, powołując się na Olega Dziarnowicza z Instytutu Historycznego, podczas prac archeologicznych odsłonięto fragment tunelu łączącego kondygnacje budowli. Pod warstwami gruzu zachowały się cztery autentyczne stopnie z XIV wieku. Naukowcy nie wykluczają, że jest ich więcej.

Fot times by
Na razie gruz usuwany jest za pomocą taśmociągu, na którym specjaliści dokładnie sortują wszystkie fragmenty. Wśród nich znajdują się kawałki malowanego tynku ze ścian, które będą wykorzystane podczas przyszłej rekonstrukcji wystroju wnętrz.
„Stopniowo zagłębiając się w gruzowisko, dotarliśmy do tunelu, który przebiegał przez wieżę i łączył jej kondygnacje. Został on uwieczniony na zdjęciach wykonanych podczas I wojny światowej. Niestety, tunele w wieży zostały zniszczone. Pod gruzami, na najniższym poziomie, zachował się jedynie tunel w części przyziemnej” – cytuje Olega Dziarnowicza portal.
Jak wyjaśnił archeolog, już wcześniej podczas wykopalisk natrafiano na ślady schodów na wysokości przejścia na drugą kondygnację. Teraz, w trakcie usuwania gruzowiska, udało się odsłonić cztery. Być może jest ich więcej, jednak na razie nie zdecydowano się na dalsze pogłębianie wykopu ze względu na niepokojący stan gotyckiego łuku wejściowego.
Odnalezione oryginalne konstrukcje schodów z XIV wieku mają dużą wartość historyczną i kulturową. Dostarczają również precyzyjnych danych technicznych.
„Wysokość stopni wynosi 23–24 cm, a szerokość tunelu 114 cm. To ciasna przestrzeń, ale w przypadku przyziemia średniowiecznej budowli obronnej było to zupełnie normalne” – powiedział Dziarnowicz.
Zgodnie z projektem konserwacji i restauracji zamku w Krewie wszystkie mury zostaną zabezpieczone, natomiast Wieża Książęca będzie rekonstruowana.
W tym roku Instytut Historii Narodowej Akademii Nauk Białorusi poinformował o odnalezieniu podczas wykopalisk w zamku w Krewie średniowiecznego mostu, który planuje się zrekonstruować.
Rok wcześniej badania potwierdziły istnienie trzeciej wieży zamku i ujawniły ślady ataku z 1433 roku. Było to zaskakujące odkrycie, ponieważ dotychczas na planach, rekonstrukcjach i w opisach uwzględniano jedynie dwie wieże.
Naukowcy znaleźli również m.in. brązową aplikację, przypominającą element średniowiecznego pasa, oraz praskie grosze – jedne z najpopularniejszych monet w ówczesnej Europie.
Zamek w Krewie był pierwszą w Wielkim Księstwie Litewskim warownią zbudowaną w całości z kamienia. Polakom kojarzy się głównie z unią polsko-litewską, która zapoczątkowała nowy etap wspólnej historii obu państw.
14 sierpnia 1385 roku zawarto układ, inicjujący unię personalną między Królestwem Polskim a Wielkim Księstwem Litewskim. Dokument zawierał sformułowanie o „wieczystym przyłączeniu” ziem Litwy i Rusi do Korony Polskiej.
Na jego mocy książę litewski Jagiełło obiecał ożenek z wybraną na króla Polski Jadwigą, najmłodszą córką zmarłego króla polskiego Ludwika Andegaweńskiego, przyjęcie chrześcijaństwa w obrządku katolickim, chrystianizację Litwy oraz przyłączenie swoich ziem do Królestwa Polskiego. W zamian za to miał zostać władcą Polski i Litwy. Akt został potwierdzony pieczęciami braci litewskiego księcia.
Trzy lata wcześniej, w 1382 roku, w jego murach więziono Wielkiego Księcia Litewskiego Kiejstuta – stryja Jagiełły. Wraz z Kiejstutem więziony był jego syn – Witold, ale ten zdołał zbiec. Historycy nie mają pewności, czy książę Kiejstut zmarł z przyczyn naturalnych, czy został zamordowany na rozkaz Jagiełły. Są zgodni, że odszedł z tego świata w Krewie.
Dziś z zamku pozostały ruiny, ale trwają tam prace archeologiczne i restauracyjne. Zdaniem naukowców wojna domowa w Wielkim Księstwie Litewskim w latach 1432–1439 doprowadziła do zniszczenia trzeciej wieży, gdy wojska księcia Świdrygiełły ruszyły na Wilno.



