
Jauhen Juszkiewicz/ Fot;Nasza Niwa
Były więzień polityczny i śledczy Jauhen Juszkiewicz przyznał, że w białoruskiej kolonii karnej miał zakaz nauki języka polskiego – za wypowiedzenie choćby jednego słowa po polsku grożono mu karcerem. Pisze, że więźniom politycznym zabroniono posiadania polskich podręczników, a wszystkie znalezione książki, w tym jego osobistey spalono.
Dwa miesiące po zwolnieniu Juszkiewicz opublikował na Threads wpis, w którym odpowiadał na pytania dotyczące życia w więzieniu i po wyjściu na wolność. Opowiada o zakazach, z którymi spotykał się w kolonii.
„Wiele rzeczy, ale najdziwniejszą rzeczą, której teraz potrzebuję, jest język polski. Mam wrażenie, że w pewnym momencie trzymanie w kolonii podręcznika do języka polskiego było bardziej niebezpieczne niż mały granatnik przeciwpancerny” – napisał były więzień polityczny, który po zwolnieniu i przymusowej deportacji z kraju osiedlił się w Polsce.
Historia tego Białorusina pokazuje szczególny wymiar represji na Białorusi: polski język i kultura mogą być traktowane przez aparat Łukaszenki nie jako element edukacji czy osobistych zainteresowań, lecz jako powód do szykanowania i zastraszania.
Jauhen Juszkiewicz pochodzi z Mohylewa, ukończył Wydział Prawa Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego, przez dwa lata pracował jako śledczy w Prokuraturze Okręgowej w Mińsku, a następnie przez kolejne pięć lat prowadził śledztwa w Departamencie Gospodarczym Komitetu Śledczego w Mińsku. Zrezygnował ze stanowiska w 2017 roku.
Po zwolnieniu z pracy zajął się branżą IT, współtworzył platformę bychange.me, która pomagała byłym funkcjonariuszom organów ścigania w przekwalifikowaniu. Aktywnie doradzał funkcjonariuszom organów ścigania, którzy chcieli odejść ze służby, ponieważ nie chcieli wykonywać poleceń sprzecznych z ich osobistymi przekonaniami. Juszkiewicz publikował również poufne informacje z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Komitetu Śledczego.
Po sfałszowanych wyborach w sierpniu 2020 roku Juszkiewicz wielokrotnie powtarzał, że zauważył inwigilację ze strony sił bezpieczeństwa, a na swoim profilu w mediach społecznościowych były śledczy opisywał próby prowokacji.
Został zatrzymany 24 listopada 2020 roku w Mińsku, a jego mieszkanie zostało przeszukane. W grudniu 2022 roku został skazany na 11 lat więzienia w kolonii karnej o zaostrzonym rygorze na podstawie 6 artykułów Kodeksu karnego.
16 września 2026 roku Jauhen Juszkiewicz był wśród wywiezionych z Białorusi więźniów politycznych, uwolnionych po negocjacjach z Łukaszenką przez wysłannika prezydenta USA, Johna Cole’a.



