20 sierpnia 1991 r. miała się rozpocząć likwidacja ZSRR. 19 sierpnia 1991 próbowano jej zapobiec. O 6:00 państwowa telewizja poinformowała, że coś na Kremlu się zmieniło…
20 sierpnia 1991 r. miał zostać podpisany nowy traktat związkowy zaproponowany przez Gorbaczowa, przekształcjący Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w ich konfederację o nazwie Związek Suwerennych Republik Radzieckich. Dziewięć republik: Rosyjska, Ukraińska, Białoruska, Uzbecka, Kazachska, Azerbejdżańska, Kirgiska, Tadżycka i Turkmeńska – miało uzyskać szeroką autonomię. Państwa bałtyckie oraz Armenia, Gruzja i Mołdawia powiedziały “dziękujemy” – nie były zainteresowane dalszą podległością Moskwie.
W nocy z 18 na 19 sierpnia 1991 r. frakcja konserwatywna w Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego próbowała do tych zmian nie dopuścić i przejąć władzę nad państwem. Zamach stanu, zwany “puczem Janajewa”, był próbą utrzymania przy życiu ZSRS w dotychczasowym kształcie. Próbą nieudaną i enigmatyczną. Wielu komentatorów tamtych wydarzeń uważa, że – był to zamach nieźle wyreżyserowany, który… miał się nie udać.
Znana dysydentka Waleria Nowodworska, opisując to, co działo się podczas puczu w sierpniu 1991 na ulicach Moskwy, miała wrażenie, że ma do czynienia z teatrem i chodziło raczej o wytworzenie atmosfery, że nastąpił wielki przełom.
Tak czy siak upadek Związku Sowieckiego został przypieczętowany, a sierpniowy pucz przyśpieszył rozkład ZSRR. We wrześniu Rada Państwa uznała niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii. Pozycja Gorbaczowa uległa znacznemu osłabieniu, pierwszym rozgrywającym w polityce upadającego supermocarstwa został Borys Jelcyn. 8 grudnia 1991 r. w Białowieży spotkał się on z prezydentami Ukrainy i Białorusi, z którymi wspólnie podjął decyzję o likwidacji ZSRR i powołaniu Wspólnoty Niepodległych Państw. Formalnie Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich zakończył swój żywot 31 grudnia tego samego roku.
Zachęcamy do komentowania materiału na naszym oficjalnym fanpage’u: https://www.facebook.com/semperkresy/
Kresy24.pl/archiwum Kresy24, fishki.net, histmag.org
