
Rosyjski politolog Władimir Pastuchow . Fot: PrtSc
Atak na Most Krymski może mieć konsekwencje daleko wykraczające poza wymiar militarny. Prawdziwe znaczenie tego uderzenia rozstrzygnie się teraz na Kremlu. Stawką może być nie tylko dalszy przebieg wojny, ale również przyszłość negocjacji pokojowych.
„Most Krymski był w planach. Prędzej czy później musiał zostać ponownie sforsowany, a nawet zniszczony” – pisze rosyjski profesor z University College London, publicysta i prawnik, Władimir Pastuchow.
„Tak jak mosty Kijów i Dniepr są w planach. Z wojskowo-technicznego punktu widzenia nie ma celów, których nie dałoby się uderzyć w niekończącej się wojnie. Wszystko zależy od czasu, jaki jest dostępny na realizację zadania. Dlatego dla mnie liczy się tylko reakcja na wydarzenie, a nie samo wydarzenie. Czy wysadzenie Mostu Krymskiego stanie się swego rodzaju casus belli w toczącej się wojnie, a co najważniejsze, czy Rosja wykorzysta to jako pretekst do zerwania negocjacji, czy nie (co zresztą było głównym powodem jego wysadzenia)?”
W tym miejscu pojawia się ważne pytanie pośrednie: jakie żądanie polityczne sformułuje społeczeństwo rosyjskie wobec Kremla w wyniku tego ciosu: szybkiego zakończenia wojny na warunkach kompromisowych czy jej kontynuacji, a nawet eskalacji?
Moim zdaniem, prawie na pewno to drugie. Podobnie jak na Ukrainie, ataki na infrastrukturę (nawet o podwójnym przeznaczeniu), od której zależy normalne życie setek tysięcy i milionów cywilów, prowadzą nie tyle do frustracji i agresji wobec własnego rządu, co do pragnienia zemsty na bezpośrednim sprawcy niedogodności.
Przeciętny człowiek, generalnie rzecz biorąc, nie buduje długich łańcuchów logicznych. Z moich osobistych obserwacji, które oczywiście są po trochu socjologiczne (choć nawet to nie daje innych rezultatów), wynika, że jeśli odrzucimy skrajne skrzydła (patriotyczne i antywojenne), to lojalny, rdzennie nastawiony przeciętny człowiek reaguje na to, co się dzieje, memicznym pytaniem: „Jak długo?!”. Najczęstszą reakcją obserwowaną wśród tej grupy Rosjan jest pytanie: „Czy nie możemy po prostu w nich czymś uderzyć, żeby to wszystko się wreszcie skończyło?”.
Oznacza to, że po zniszczeniu Mostu Krymskiego Putin odczuwa jedynie wzmożoną presję polityczną, domagając się eskalacji.
Problem w tym, że chętnie spełniłby tę prośbę, ale nie ma na to środków. Jeszcze dwa lata temu, jak mawiają Brytyjczycy, istniało „pole do poprawy” (niszczycielskie ataki na Kijów i jego mosty, zniszczenie ukraińskiego sektora energetycznego, likwidacja hurtowni i sieci handlowych), ale dziś to wszystko należy do przeszłości, więc najlepiej pozostać w ukryciu, żeby nie popełnić błędu.
Eskalacja jest możliwa jedynie poprzez bezpośredni atak na Europę (w formie hybrydowej lub niehybrydowej), mobilizację lub użycie broni masowego rażenia. Nic z tego nie jest łatwe.
W rezultacie Kreml stoi teraz przed trudnym wyborem: przekształcić atak na Most Krymski w wydarzenie polityczne i zaciągnąć hamulec bezpieczeństwa w procesie negocjacyjnym, czy potraktować go jako wydarzenie techniczne (moment wojny) i reagować rutynowo z właściwą sobie brutalnością, udając na arenie negocjacyjnej, że nic szczególnego się nie wydarzyło (business as usual – naprawimy to i odpowiemy).
Zobaczymy, którą drogę wybiorą na Kremlu.
Władimir Pastuchow @v_pastukhov



