21 lis 2025953
1918 – na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie zginął 14-letni Jurek Bitschan - jeden z najmłodszych obrońców miasta. Pochowany w katakumbach na Cmentarzu Obrońców Lwowa.
Jurek stał nieprzerwanie na posterunku od wieczora 20 listopada do rana 21 listopada. Przez kilka ostatnich godzin życia walczył ostrzeliwany przez...
17 lis 2025920
1796 – zmarła Katarzyna II - caryca Rosji urodzona w 1729 r. w Szczecinie. Pozbawiła Polaków niepodległości na 123 lata.
Faktycznie była to Niemka - księżniczka anhalcka Zofia Fryderyka Augusta, wydana za późniejszego cara Piotra III. Rządziła krajem żelazną ręką, podporządkowując sobie stopniowo także...
10 lis 2025749
1909 – w Symbirsku urodził się Paweł Jasienica (właściwie Leon Lech Beynar) – polski pisarz, publicysta, historyk, żołnierz Armii Krajowej.
Ukończył historię na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Należał do Klubu Intelektualistów i Akademickiego Klubu Włóczęgów w Wilnie. Pracował w szkole w Grodnie,...
14 paź 20251048
1942 – formalnie powstała Ukraińska Powstańcza Armia - formacja zbrojna stworzona przez frakcję banderowską Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów odpowiedzialna za zamordowanie nawet 120 tys. cywilnych Polaków na Kresach, w tym kobiet i dzieci.
Pierwszym dowódcą UPA był Dmytro Klaczkiwski. UPA działała...
05 paź 20251140
1580 – wojsko polskie rozpoczęło oblężenie Zawołocza. Była to ostatnia walka II zwycięskiej kampanii Stefana Batorego przeciw Rosji. Zdobyliśmy w niej Wielkie Łuki, Wieliż i Uświat.
W tej kampanii Batory poprowadził przeciwko carowi Iwanowi Groźnemu 48 tys. żołnierzy i 70 dział. 5 września zdobył Wielkie Łuki,...
01 paź 20251462
1653 - car Aleksy I zwołał Sobór Ziemski, który zerwał traktat pokojowy z Polską i ogłosił przyłączenie Ukrainy do Rosji. Rozpoczęło to krwawą 13-letnią wojnę polsko-rosyjską.
Już w 1648 roku - po klęsce wojsk polskich w bitwie z Kozakami Chmielnickiego pod Korsuniem i śmierci króla Władysława IV - rosyjski...
30 wrz 2025882
1854 – zmarł gen. Józef Chłopicki herbu Nieczuja, wódz Powstania Listopadowego. Walczył w wojnie 1792 r., Insurekcji Kościuszkowskiej, Legionach Dąbrowskiego, armii Napoleona.
Pochodził z Kresów - urodził się w 1771 r. w Kapustyniach na Wołyniu. W swoim życiu służył w tylu różnych armiach, brał udział w tylu...
29 sie 2025990
Podjęta przez polskiego króla kampania miała na celu odzyskanie Inflant i Ziemi Połockiej, zagarniętych przez cara Iwana IV Groźnego. Batory poprowadził na Rosję najbardziej chyba wielonarodową armię w historii. Byli w niej Polacy, Litwini, Węgrzy, Niemcy, Inflantczycy, Rusini, Tatarzy litewscy i Szkoci.
Oblężenie...
25 sie 2025888
2002 – zmarła hrabina Karolina Lanckorońska herbu Zadora - polska historyk sztuki związana z Kresami, działaczka polonijna niezwykle zasłużona dla polskiej kultury narodowej.
Urodziła się w 1898 r. Była córką hrabiego Karola Lanckorońskiego i jego trzeciej żony Małgorzaty von Lichnowsky. Studiowała w Wiedniu,...
07 sie 2025715
1655 - początek 2-dniowej bitwy pod Wilnem. Wojska polsko-litewskie daremnie próbowały powstrzymać Rosjan, którzy zniszczyli miasto i dokonali rzezi 20 tys. mieszkańców.
Był to dla ludności Wilna straszny czas - po raz pierwszy w historii miasto zostało opanowane przez wroga. Wojska polsko-litewskie pod wodzą Janusza...
03 sie 2025777
1924 – zmarł Joseph Conrad (Józef Konrad Korzeniowski) - światowej sławy angielski pisarz z polskich Kresów, autor "Lorda Jima" i wielu innych utworów o tematyce morskiej.
O twórczości Conrada nie napiszemy tu nic nowego, natomiast za swój obowiązek uważamy przypomnienie jego kresowego pochodzenia. Urodził się w...
15 lip 2025860
1410 – pod Grunwaldem armia polsko-litewska króla Władysława II Jagiełły rozgromiła Krzyżaków, łamiąc na zawsze potęgę tego rycerskiego zakonu.
W centrum obrazu Jana Matejki widzimy jednak nie Jagiełłę tylko Wielkiego Księcia Witolda. Jest to zgodne z prawdą historyczną o tyle, że faktycznie brał on...
