14 sty 2026943
1770 - urodził się książę Adam Jerzy Czartoryski - mąż stanu Królestwa Polskiego i Powstania Listopadowego, zasłużony dla polskich szkół na Kresach.
Pełnił funkcję ministra spraw zagranicznych Rosji (1804-1806) i senatora-wojewody Królestwa Polskiego. W 1803 r. car Aleksander I mianował go kuratorem wileńskiego...
11 sty 20261219
1582 – biskup wileński Jerzy Radziwiłł założył w Wilnie Seminarium Duchowne, które działało tu do likwidacji przez sowietów w 1945 r.
Przez dwa wieki seminarium mieściło się w pałacu biskupim. Nauka trwała cztery lata, a klerycy byli także słuchaczami Uniwersytetu Wileńskiego. W 1774 r. biskup Masalski...
08 sty 20261141
1967 – w wypadku na dworcu we Wrocławiu zginął Zbigniew Cybulski - pochodzący z Kresów jeden z najwybitniejszych aktorów teatralnych i filmowych powojennej Polski.
Urodził się w 1927 r. w Kniażach koło Stanisławowa. Skończył PWST w Krakowie. Największą popularność przyniosła Cybulskiemu rola Maćka...
05 gru 2025744
1867 – w Zułowie pod Wilnem urodził się Józef Piłsudski - najwybitniejszy polski polityk i przywódca XX wieku, marszałek Polski, Naczelnik Państwa, minister spraw wojskowych, premier. Zmarł w 1935 r.
1389 – urodził się Zbigniew Oleśnicki - polski duchowny katolicki, kardynał, biskup krakowski. Według przekazu...
30 lis 2025954
1913 – urodził się Romuald Rajs, "Bury" - żołnierz AK i NZW, dowódca 1 Kompanii Szturmowej 3 Brygady Wileńskiej AK (1944), dowódca II szwardonu 5 Wileńskiej Brygady AK.
Odpowiedzialny za brutalne pacyfikacje wsi i mordy na ich prawosławnych białoruskich mieszkańcach. Skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano w...
23 lis 2025854
1793 – w Grodnie zakończył obrady ostatni Sejm I Rzeczypospolitej, trwający od 17 czerwca. W wyniku podjętych uchwał Polska straciła faktycznie suwerenność i stała się protektoratem rosyjskim.
Sejm odbywał się po przegranej wojnie z Rosją, zawiązaniu Konfederacji Targowickiej i wkroczeniu do Rzeczypospolitej wojsk...
18 lis 20251408
1860 – w Kuryłówce na Podolu urodził się Ignacy Jan Paderewski – wybitny polski pianista, kompozytor, polityk, premier Polski i wybitny działacz niepodległościowy. Profesor konserwatorium w Warszawie.
Biografia tego Wielkiego Polaka jest dobrze znana, więc przypomnimy tu tylko jego kresowe dzieciństwo. Matka...
13 lis 2025548
1817 - we Lwowie powstał Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Ossolineum). Ufundowany dla Narodu Polskiego przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, został otwarty w 1827 r.
Do 1939 r. Zakład łączył w sobie Bibliotekę, Wydawnictwo i Muzeum Książąt Lubomirskich. Był to jeden z najważniejszych ośrodków kultury...
12 lis 2025767
1623 – w Witebsku zginął z rąk mieszczan Jozafat Kuncewicz - święty, polski duchowny unicki, bazylianin, arcybiskup połocki, męczennik. Propagator Unii Kościoła wschodniego i zachodniego w Rzeczypospolitej - tzw. Unii Brzeskiej.
Dokonywał licznych nawróceń na całej Wileńszczyźnie. Urodzony około 1580 r. we...
10 lis 2025738
1909 – w Symbirsku urodził się Paweł Jasienica (właściwie Leon Lech Beynar) – polski pisarz, publicysta, historyk, żołnierz Armii Krajowej.
Ukończył historię na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Należał do Klubu Intelektualistów i Akademickiego Klubu Włóczęgów w Wilnie. Pracował w szkole w Grodnie,...
08 lis 20251130
1992 – zmarła Hanna Skarżanka - urodzona w Mińsku polska aktorka związana z Wilnem. Walczyła w Armii Krajowej. Jako pierwsza w historii polskiego filmu pojawiła się w scenie topless.
Urodziła się w 1917 r. Ukończyła Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Od grudnia 1940 r. do marca 1941 r. była w zespole...
03 lis 2025799
1867 - w Przyłbicach koło Jaworowa urodził się hrabia Stanisław Szeptycki - generał, w wojnie z bolszewikami dowodził w 1919 r. Frontem Litewsko - Białoruskim, którego oddziały zdobyły 8 sierpnia Mińsk zadając sowietom ciężkie straty.
W 1920 r. Szeptycki był z kolei dowódcą Frontu Północno-Wschodniego i 4 Armii...