9 listopada w Iwju odbyła się aukcja, na której sprzedano XIX wieczny pałacu Umiastowskich w Żemłosławiu. O nabywcy zabytkowego obiektu wiadomo tylko, że jest nim biznesmen z Jordanii. Jordańczyk kupił zabytek architektury za 1,6 mld rubli białoruskich (równowartość około 357 tys. złotych)
Pałac Umiastowskich we wsi Żemłosław (obwód grodzieński) jest dokładną kopią „Pałacu na Wodzie” w Łazienkach Królewskich w Warszawie. Powstał w latach 1863 – 1877. Jego właścicielami byli m.in. wicegubernator grodzieński w czasach zaboru rosyjskiego i sędzia trybunału – Emil Umiastowski. Majątek pokazywano sobie wówczas jako wzór, a wyrabiane w nim sery szwajcarskie cieszyły się w okolicy wielką popularnością.
Po pierwszej wojnie światowej Umiastowscy czynnie wzięli udział w życiu odradzającej się ojczyzny. Bronisław Umiastowski został pierwszym kwestorem i współtwórcą Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W 1922 r Janina Umiastowska tworzyła dla Uniwersytetu fundację w Żemłosławiu. Markiza uczestniczyła również pracach nad odkryciem grobów królewskich i książęcych w Katedrze Wileńskiej.
Obiekt wystawiany był na na sprzedaż trzykrotnie, wreszcie nabywca się znalazł.
Władze lokalne nie zdradzają nazwiska nowego właściciela, który w przeddzień aukcji przyjechał do Żemłosławia by na własne oczy zobaczyć obiekt.
– Kwota transakcji – to 1,6 mld rubli, powiedział zastępca przewodniczącego Komitetu Wykonawczego Iwie Aleksander Romaniuk. Na cenę składa się wartość obiektu, a także zwrot za sporządzenie dokumentacji projektowej, która została pokryta z budżetu rejonowego. Oprócz pałacu, na własność nabywcy przeszły trzy budynki gospodarcze z początku XX wieku, a także duży park, albo raczej to, co po nim zostało.
Według Romaniuka, jednym z warunków sprzedaży obiektu była dostępność odrestaurowanego pałacu dla turystów.
Budynek nie jest używany od 2006 roku. W czasach sowieckich mieściła się w nim administracja kołchozu, biblioteka, poczta i wiejski klub. Po upadku ZSRR utrzymanie zabytkowego zespołu pałacowo-parkowego stało się dla miejscowych władz za drogie, a kołchoz Żemłosław, w którego władaniu znajdował się pałac, chylił się ku upadkowi i nie miał pieniędzy na konserwację zabytku.
W 2006 roku kołchoz i pałac Umiastowskich włączono do sąsiedniego kołchozu Subotniki. Nazwa pochodzi od miejscowości, w której znajduje się ufundowany przez dziedzica tych ziem Władysława hrabiego Umiastowskiego w 1906 roku kościół. W jego podziemiach spoczywają szczątki przedstawicieli rodu, w tym szczątki samego fundatora.
W 2009 roku majątek został sprzedany przedsiębiorcy z Mińska, ale jak wykazało dochodzenie prokuratorskie z rażącym naruszeniem – budynek został sprzedany za zaledwie 9 milionów rubli (równowartość ok. 2 tys. złotych!), podczas gdy eksperci oszacowali go na 1 mld rubli. Transakcja została wówczas anulowana, obiekt wrócił na stan Komitetu Wykonawczego Iwie.
W 2012 roku w pałacu wybuchł pożar, w wyniku którego ucierpiało pokrycie dachu.
Kresy24.pl.rp.pl/nn.by
