Postawienie zarzutu zdrady wymaga nie tylko zrozumienia realiów epoki, wymaga również wzięcia pod uwagę, że od zdarzeń dzieli nas upływ czasu, ale również coraz wyraźniejsza bariera kulturowa – podkreślał dr Andrzej Chmielarz podczas konferencji IPN „Oblicza zdrady” w warszawskim Przystanku Historia.
W trakcie konferencji zostały przedstawione najważniejsze postaci polskiego podziemia niepodległościowego, które przeszły na stronę komunistów, sposoby ich łamania przez resort bezpieczeństwa, skala wykorzystania do działań operacyjnych, ich własne inicjatywy współpracy z „bezpieką” oraz dalsze losy w PRL – już po wygaśnięciu aktywnej roli agenturalnej. Zaprezentowano też osoby, których postawa interpretowana była przez niektóre środowiska niepodległościowe jako zdrada, ale – jak się okazało – ich motywacje i rzeczywista działalność były bardziej złożone i niejednoznaczne niż autentycznych agentów.
Nie chcemy ich osądzać, ponieważ sytuacje w jakich się znaleźli były ekstremalne, dziś niewyobrażalne. Część z postaci prezentowanych na tej konferencji to postacie zupełnie niejednoznaczne, bardzo zasłużone dla konspiracji, które później podjęły się działań określanych przez część środowisk niepodległościowych i kombatanckich jako zdrada
– mówił organizator konferencji dr Tomasz Łabuszewski, odnosząc się do omawianych w jej trakcie losów żołnierzy podziemia, którzy podjęli współpracę z bezpieką komunistyczną i sowiecką.
Konferencja naukowa Oblicza zdrady została zorganizowana przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie w ramach Centralnego Projektu Badawczego “Podziemie niepodległościowe w Polsce 1944–1956”. Polecamy załączone niżej wideorelacje z czterech sesji konferencji. To bardzo ciekawy materiał!
Czytaj również:
Kresy24.pl/IPN (HHG)
