
katolik.life
W Homlu, drugim co do wielkości mieście na Białorusi, po raz pierwszy od czasów sowieckich, katolickim wiernym zakazano odprawienie nabożeństwa przy krzyżu upamiętniającym ofiary stalinowskich represji. Lokalne władze nie wyraziły zgody na organizację modlitwy, która odbywała się tam co roku na początku listopada.
Uroczystości organizowano przy szosie czernihowskiej, gdzie w masowych egzekucjach zginęło wielu ludzi, w tym księża katoliccy i prawosławni. W ostatnich latach nabożeństwu przewodniczył biskup Kazimierz Wielikosielec, który zmarł na początku tego roku. Wierni modlili się za zamordowanych, wspominali ich świadectwo wiary i prosili Boga o miłosierdzie również dla ich oprawców.
Homel był ostatnim miejscem na Białorusi, gdzie katolicy mogli publicznie modlić się za ofiary represji w miejscu ich pochówku. Jak zauważa portal Wirtualna Białoruś, od 2023 roku podobne nabożeństwa nie odbywają się już również w Kuropatach pod Mińskiem, gdzie zamordowano tysiące ludzi.
Arcybiskup Tadeusz Kondrusiewicz nazywał Kuropaty „Golgotą narodu białoruskiego”, podkreślając znaczenie pamięci o ofiarach represji dla historii i przyszłości kraju.
„We wszystkich kulturach świata i w całej historii ludzkości do grobów i cmentarzy odnoszono się z szacunkiem. Ten sakralny stosunek jest dowodem wiary w życie wieczne i pamięci o zmarłych. W Kościele katolickim groby to miejsca święte i miejsca kultu religijnego” – wskazywał abp Kondrusiewicz.
Kuropaty to uroczysko pod Mińskiem, gdzie w latach 1937-41 oprawcy z NKWD strzałem w tył głowy pozbawili życia – według różnych szacunków od 40 do 200 tysięcy niewinnych ludzi.
Zdaniem historyków na Kuropatach może spoczywać 3 872 Polaków z tzw. „białoruskiej listy katyńskiej” zamordowanych w kwietniu i maju 1940 r. Są tu także ofiary tzw. „operacji polskiej” NKWD i Polacy z zajętych przez sowietów przedwojennych Kresów, zabici po roku 1940.
Białoruś jest jedynym krajem, gdzie zbrodnie stalinowskie są przemilczane. Po roku 1994 wszyscy badania nad stalinizmem zostały wstrzymane, młodzi ludzie na Białorusi nie wiedzą dziś czym są Kuropaty, bo w 2000 roku podręczniki do nauczania historii, zgodnie z życzeniem dyktatora zostały zmienione, a przedstawiana w nich wizja historii nie różni się od tej z czasów ZSRR.
Sam Aleksander Łukaszenka z dumą przyznawał, że na Kuropatach nie bywa, a krzyże, które widzi codziennie z okna samochodu jadąc do pracy, to według niego demonstracja polityczna.
Upamiętnianie ofiar sowieckich zbrodni pozostaje niewygodne dla oficjalnej narracji władz Białorusi. W przestrzeni publicznej pojawia się bowiem wersja, według której za masowe egzekucje w Kuropatach pod Mińskiem odpowiadali Niemcy, a nie sowieckie NKWD.

