• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 21 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

21 lis 2026

pogrzeb Anny Sadowskiej w Wołkowysku

Wykorzystano zdjęcie z pogrzebu Anny Sadowskiej i GlosZnadNiemna.pl

Anna Sadowska poświęciła życie walce o polskość w Wołkowysku. Stworzyła drugą na Białorusi polską szkołę, oddział Związku Polaków, harcerstwo, dbała o mogiły polskich żołnierzy, tych z lat 1918-20, powstańców, AK-owców, harcerzy rozstrzelanych przez NKWD w 1945 roku. Gdy zmarła 17 listopada, w ostatniej drodze towarzyszyła jej tylko garstka ludzi, kilkoro lokalnych działaczy. Nie było Andżeliki Borys, nikogo z władz ZPB w Grodnie i z Konsulatu RP. Ktoś położył na trumnie skromną biało-czerwoną wiązankę. I tyle. Wieńca od polskich władz nie było.

O śmierci Pani Anny pisaliśmy już wcześniej za Głosem znad Niemna na Uchodźstwie. Nie będziemy więc ponownie wyliczać jej wszystkich zasług dla ocalenia polskiego języka, kultury i pamięci na Grodzieńszczyźnie.

Przypomnijmy tylko, że gdy na początku lat 90. uruchamiała w Wołkowysku pierwsze polskie klasy, a w 1998 roku drugą na Białorusi – po grodzieńskiej – Polską Szkołę, rozpisywały się o tym wszystkie polskie media. Wtedy ważnych gości z Polski i ich głośnych deklaracji wsparcia nie brakowało.

Teraz polska szkoła została zlikwidowana przez reżim Łukaszenki, odebrana, zrusyfikowana. Pani Anna przeżyła to jak osobistą stratę. Do końca wierzyła, że zasiane w sercach setek jej uczniów ziarno polskości wyda owoce. Czy wydało? Widok jej pogrzebu pozostawia bolesne pytania.

Podupadająca na zdrowiu, tracąca wzrok Polka doczekała jeszcze zrównania z ziemią przez władze grobów AK-owców. W bolesnym poczuciu osamotnienia, w obliczu wydarzeń, w których nie mogła liczyć na żadne realne wsparcie. Skarżyła się znajomym, że została zostawiona sama sobie, bez pomocy.

Pozostała po niej sztampowa, sucha notka na portalu ZPB akceptowanym przez reżim, bo trudno jej było w ogóle nie zamieścić. Ale jakoś wypadł z niej fragment o grobach rozstrzelanych przez NKWD i żołnierzach Armii Krajowej, które były Pani Annie tak bliskie.

Skwapliwie pominięto też fakt, że tej polskiej szkoły w Wołkowysku już nie ma. Napisano tylko, że to “dzieło, które do dziś pozostaje jednym z najpiękniejszych świadectw jej zaangażowania”. A może czegoś jeszcze jest to dziś świadectwem?

I pozostało chyba jakieś poczucie wstydu. A może i tego nie. Mimo woli nasuwa się gorzka refleksja, ile warte są te wszystkie głośne deklaracje o „wspieraniu polskiej tożsamości i pamięci”. Czy to aby nie puste dźwięki w głuchej studni powszechnego strachu i zakłamania?

Cisną się na usta słowa Mickiewicza: „Jeśli zapomnę o nich, Ty, Boże, zapomnij o mnie” lub Piłsudskiego o narodzie, który nie szanuje swej przeszłości. Ale może byłoby to zbyt okrutne. Niech raczej za epitafium dla Pani Anny posłużą słowa Norwida:

„Więc mniejsza o to, w jakiej spoczniesz urnie,
Gdzie? kiedy? w jakim sensie i obliczu?
Bo grób Twój jeszcze odemkną powtórnie,
Inaczej będą głosić Twe zasługi,
I łez wyleją rzekę – po niewczasie…”

< Idź pod prąd
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Kościński: Grodno. Rok 2022 jak 1948Kościński: Grodno. Rok 2022 jak 1948 To szczyt perwersji białoruskich władz! Nowy szef reżimowego ZPB decydował o likwidacji polskiej oświaty na GrodzieńszczyźnieTo szczyt perwersji białoruskich władz! Nowy szef reżimowego ZPB decydował o likwidacji polskiej oświaty na Grodzieńszczyźnie K24Co robi Lenin wśród Polaków
  • Tagi
  • język polski
  • oświata
  • Polacy na Białorusi
  • Polacy na Grodzieńszczyźnie
  • Polacy na Kresach
  • represje wobec Polaków
  • Szkoła Polska w Wołkowysku
  • Wołkowysk
  • Związek Polaków na Białorusi

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja