„Polskie elity a upadek Rzeczypospolitej. 230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja” – tak nazywa się wystawa, którą można obejrzeć na Zamku Królewskim w Warszawie.
Wystawa ma na celu ukazanie obrazu elit i społeczeństwa w kontekście wydarzeń związanych z uchwaleniem Konstytucji 3 Maja. Organizatorzy chcieli dociec, jak szlachta zareagowała na uchwalenie Konstytucji i zrywu targowiczan.
Na wystawie zgromadzono około 200 obiektów, z czego dużą część stanowią obrazy portretowe z przełomu XVIII-XIX wieku, autorstwa m. in. Kazimierza Wojniakowskiego (1772-1812), Marcello Bacciarellego (1731-1818) i Giovanniego Battisty Lampiego (1751-1830). Większość z nich pochodzi z polskich muzeów, część z Lwowskiego Narodowej Galerii Sztuki im. B.G. Woźnickiego, Lwowskiego Muzeum Historycznego i drezdeńskiego Kupferstich-Kabinettu. Według informacji organizatorów wystawy, niektóre eksponaty można będzie zobaczyć po raz pierwszy.
Całość ekspozycji mieści się w pięciu salach Zamku Królewskiego, które zostały podzielone na tyle samo sekcji. Wystawę rozpoczyna cześć poświęcona konfederacji barskiej, a kończy tragiczne „mementum” – insurekcja kościuszkowska.
Największa część pt. „Wolni od hańbiących obcej przemocy nakazów” mieści się w Sali Senatorskiej, gdzie uchwalono Konstytucję 3 Maja. Znajdziemy w niej eksponaty dotyczące jej twórców oraz rękopisy związane z przyjęciem Ustawy Rządowej. Szczególną uwagę budzi laska marszałkowska Stanisława Małachowskiego (1736-1809) z napisem: „Laska, którą Stanisław Małachowski na Seymie pamiętnym Konstytucyją 3 Maja piastował od roku 1788 do 1792”, której replika pokazywana jest na co dzień w holu sejmowym. Spośród prezentowanych eksponatów w tej sali możemy także ujrzeć Krzyż kawalerski Orderu Wojskowego Virtuti Militari stworzony po bitwie pod Zieleńcami, przypadającej na okres wojny toczonej z Rosją „o Konstytucję 3 Maja”.
Wystawę „Polskie elity a upadek Rzeczypospolitej. 230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja” można obejrzeć do 8 sierpnia 2021 roku, od wtorku do niedzieli w godzinach: 11:00 – 17.00.
Wystawie towarzyszy katalog i liczne wydarzenia, które dostępne są również w trybie online na stronie Zamku Królewskiego.
Oprac. DJK
Fot. Kresy24, zamek-krolewski.pl
