10 maja w Historii Kresów

10 maja 2013

Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki

Franciszek Ksawery

1846 – w Petersburgu zmarł książę Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki – genialny finansista, minister skarbu Królestwa Polskiego. Pochodził z Polesia, związany z Grodzieńszczyzną.

Urodził się w 1778 r. w Pohoście na Polesiu. Wychowany w rosyjskim Korpusie Kadetów, służył w armii Suworowa. Nie walczył jednak przeciwko wojskom polskim. Potem osiadł w Szczuczynie, gdzie w 1809 roku został wybrany przez szlachtę na marszałka powiatu grodzieńskiego. W latach 1813-1815 był członkiem Rady Najwyższej Tymczasowej Księstwa Warszawskiego.






Jako minister skarbu Królestwa Polskiego w latach 1821-1830 zapoczątkował głębokie reformy, uprzemysłowił kraj, zapewnił mu zewnętrzne rynki zbytu i zlikwidował deficyt budżetowy. Stanowczo egzekwował zaległości podatkowe, nałożył podatek na niektóre artykuły pierwszej potrzeby, rozbudował monopol państwowy na sól i wyroby tytoniowe.

Wydał decyzję o budowie rządowej warzelni soli w Ciechocinku, opracował długoletni plan unowocześnienia górnictwa i hutnictwa. Zgromadzone środki inwestował w rozwój przemysłu w Zgierzu, Łodzi, Ozorkowie i Zduńskiej Woli. Założył też Towarzystwo Kredytowe Ziemskie i Bank Polski – pierwszy bank emisyjny w dziejach kraju.






Drucki-Lubecki był natomiast krytykowany za swą politykę prorosyjską i sprzeciw wobec Powstania Listopadowego. Po 1831 r. został członkiem rosyjskiej Rady Państwa.

1831: nierozstrzygnięta bitwa pod Lubartowem. Początek bitwy pod Połągą.

1870 – urodził się Julian – polski lekarz okulista, polityk, marszałek Senatu. Profesor na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. Zmarł w 1958 r.

1874 – urodził się Mojżesz Schorr – polski orientalista pochodzenia żydowskiego, znawca prawa babilońskiego, rabin, senator II RP. Studiował i obronił doktorat na Uniwersytecie Lwowskim. We Lwowie prowadził szeroko rozwiniętą pracę pedagogiczną i społeczną. W 1904 r. został prezesem Związku Nauczycieli Religii Mojżeszowej Szkół Ludowych i Średnich w Galicji, założył Wydział Opieki Towarzystwa dla Wspierania Żydowskiej Młodzieży Szkół Średnich, a w latach 1903-1905 przewodniczył Towarzystwu dla Szerzenia Oświaty wśród Żydów „Toynbeehale” we Lwowie. Zmarł w 1941 r. w łagrze NKWD w Uzbekistanie.

1879 – w Połtawie urodził się Semen – ukraiński polityk socjaldemokratyczny i narodowy, naczelny dowódca wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej, pisarz, dziennikarz i publicysta pochodzący z rodziny o tradycjach kozackich. W latach 1919-20 prezes Dyrektoriatu Ukraińskiej Republiki Ludowej.

Doszedł do porozumienia z rządem polskim uznając prawa państwa polskiego do Lwowa i Małopolski Wschodniej (Zachodniej Ukrainy). Polska ze swej strony uznała jego rząd. Podpisano również konwencję wojskową i wspólnie wyprawiono się przeciwko bolszewikom na w 1920 r.

Po wycofaniu międzynarodowego uznania Ukraińskiej Republiki Ludowej Petlura od 1921 r. przebywał początkowo w Polsce. Po wymuszonym na Polsce przez dyplomację sowiecką wydaleniu go 31 grudnia 1923 r., przebywał na emigracji w Budapeszcie, Wiedniu i Genewie, wreszcie w Paryżu, gdzie został zastrzelony przez zamachowca w 1926 r.

1904 – urodził się Bogusław Bobrański – polski chemik i farmaceuta, rektor Akademii Medycznej we Wrocławiu. Absolwent Wydziału Chemicznego Politechniki Lwowskiej, od 1932 r. Kierownik Zakładu Chemii Organicznej i Farmaceutycznej na Oddziale Farmacji Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. W 1946 r. przymusowo wysiedlony ze Lwowa, osiadł we Wrocławiu. Zmarł w 1991 r.

1905 – urodził się Jan Bojarczak – polski duchowny katolicki. Ukończył . Pracował w parafiach kresowych, m.in. w Bóbrce i Podhajcach. W czasie II wojny światowej na dawnej granicy polsko – radzieckiej organizował pomoc dla ludności polskiej. W 1941 r. został aresztowany i rozstrzelany przez gestapo w Kamieńcu Podolskim.

Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe – 10 maja

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *