6 września, w piątek, ulicami Białegostoku przeszedł XIII Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Marsz, jako inicjatywa Związku Sybiraków, jest uroczystością religijno-patriotyczna, która ma przypominać historię wywózek na Wschód i upamiętniać tych, którzy z zesłania nie wrócili.
“Jeszcze są wśród nas ci, którzy przeżyli piekło zesłania, pobyt na nieludzkiej ziemi. Były to czasy, które odcisnęły się bardzo głębokim piętnem na tych, którzy tam byli, i ci ludzie postanowili powiedzieć “nigdy więcej”” – mówił w czasie czwartkowych inauguracyjnych uroczystości w Operze i Filharmonii Podlaskiej prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.
Rokrocznie w pierwszy weekend września przyjeżdżają do Białegostoku Sybiracy z kraju i zagranicy oraz młodzież, m.in. uczniowie szkół w Polsce noszących imię Związku Sybiraków. W ocenie organizatorów co roku w uroczystościach bierze udział około 13 tys. osób.
Co roku do Białegostoku wybiera się też liczne grono litewskich Polaków: przede wszystkim członkowie Polskiej Sekcji Wileńskiej Wspólnoty Więźniów Politycznych i Zesłańców. Szefowa związku Janina Gieczewska tuż przed wyjazdem podkreślała: “Co roku zostaje nas coraz mniej, ale póki możemy, będziemy uczestniczyli w marszu, bo nasi członkowie doskonale wiedzą, co znaczy Sybir, doskonale pamiętają swoje doświadczenia na tej “nieludzkiej ziemi”, kiedy na ich oczach umierali z głodu, chłodu, wyczerpania – dzieci, współmałżonkowie, współwięźniowie, sąsiedzi, przyjaciele. O tym nie można zapomnieć. Warto wiedzieć”.
Wspólnie z zesłańcami w uroczystościach w Białymstoku biorą udział również uczniowie polskich szkół Wilna. Łącznie w tym roku do Białegostoku na Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru wyjechały dwa autokary.
Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru rozpocznie się o 10.00 przy Pomniku Katyńskim, przejdzie ulicami Białegostoku i zakończy się przy Grobie Nieznanego Sybiraka, jedynym w Polsce takim pomniku.
Tegoroczny Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru jest wyjątkowy, bo zbiega się aż z czterema rocznicami: 150. rocznicą wybuchu powstania styczniowego, 85. rocznicą powstania Związku Sybiraków, 70. rocznicą bitwy pod Lenino oraz 25-leciem reaktywowania Związku Sybiraków.
Do 2016 roku w Białymstoku ma powstać Muzeum Pamięci Sybiru. Muzeum znajdzie się w jednym z dawnych powojskowych magazynów przy ulicy Węglowej. Będzie ogólnopolskim muzeum zajmującym się tematyką wywózek Polaków na Wschód.
Według założeń, w skład wystaw stałych, oprócz ekspozycji poświęconej czterem wielkim wywózkom w latach 1940-1941, mają wejść ekspozycje dotyczące wcześniejszych zesłań Polaków na wschód, począwszy od XVII wieku. Muzeum Wojska w Białymstoku, które tworzy ekspozycję do przyszłego Muzeum Pamięci Sybiru i zajmuje się jego organizowaniem, przygotowało obecnie ekspozycję, gdzie na fotogramach pokazuje wybrane eksponaty przekazane przez Sybiraków na rzecz powstającej placówki. Ekspozycja została wyeksponowana w centrum Białegostoku.
Kresy24.pl/wilnoteka.lt kresowiacy.com, wspolczesna.pl/ poranny.pl
