• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 22 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Między II RP a PRL – „wojenny” aktor z Lipawy

08 maj 2014

Przyszedł na świat w Kurlandii. W międzywojniu grywał role w teatrach całej Polski, od Wilna, poprzez Warszawę, aż po Lwów. Po drugiej wojnie światowej trafił na ekrany filmowe, grając niejednokrotnie także w produkcjach przesyconych komunistyczną propagandą. Jednakowoż Stanisławowi Jaśkiewiczowi, o którym mowa, zdarzyły się dwie, skrajnie przeciwne role, które z pewnością zostaną zapamiętane i są dość swoistą przestrogą.

Urodzony w 1907 roku, a zmarły w 1980 aktor, nie dożył wprawdzie ery Internetu, nie stał się czołowym celebrytą, a jednak gra w spektaklach telewizyjnych i w filmach zapewniła mu w oczach współczesnej widowni należne miejsce. Karierę filmową rozpoczął w 1937 roku udziałem w filmie fabularnym „Płomienne serca”. Ta znamienna produkcja, dziś powiedzielibyśmy „propagandowa” miała pokazać potęgę polskiej armii międzywojennej.

Co istotne Jaśkiewicz, zagrał w niej jednego z czterech głównych bohaterów, nierozłącznych przyjaciół, którzy w odpowiedzi na apel naczelnego wodza zgłaszają się przed studiami do wojska. Ta polska „sanacyjna” armia, której jednego z żołnierzy zagrał aktor broniła się w niekorzystnych geostrategicznie warunkach przez miesiąc. Biła się z przeważającymi siłami wroga, zarówno przed Niemcami, jak i sowietami. Szkoda, że świetny aktor w 1953 roku wziął udział w propagandowej PRL -owskiej produkcji pt. „Domek z kart”. Film ten drwił sobie z siły wojska międzywojennej Polski. Zagrał tam nie byle kogo, bo premiera RP, gen. Felicjana Sławoja Składkowskiego.

Wziął udział w zasadzie w dwóch bardzo ważnych, zarówno dla II RP, jak i PRL – kontrujących siebie produkcjach. Druga z nich rozpoczęła utrwalanie wizji słabego Wojska Polskiego, która powielana jest do dzisiaj przez większość Polaków. Po tym też można ocenić jej skuteczność. Tymczasem, gwoli prawdy należy dla porównania wspomnieć o Francji, która uchodziła przed wojną za jedno z głównych mocarstw. Armia francuska bijąc się tylko z Niemcami, a mając siły nieomal im dorównujące oraz skierowany przeciwko sobie atak z jednej tylko strony broniła się  niewiele dłużej niż Polska. Dodajmy jeszcze, że Francuzi dysponowali przy granicy linią Maginote’a, osłaniało ich łatwe do obrony górskie pasmo Arden oraz mieli brytyjską i polską pomoc wojskową. Analogicznej pomocy daremnie oczekiwała Polska we wrześniu 1939, która podarowała Francuzom coś istotnego – cenny i zmarnowany czas.

To wszystko przemilcza film z 1953 roku. W ten sposób talent aktorski łotewskiego Polaka został wykorzystany w dwóch skrajnie przeciwnych kierunkach. Dziś można tylko rozważać czy udział Jaśkiewicza, który zasłynął dzięki pierwszej produkcji – był przypadkowy w drugiej. Kurlandzki aktor ze szczególnymi zdolnościami wcielał się w rolę we wszelkiego rodzaju fi lmach historycznych i wojennych. Co ciekawe w dwóch superprodukcjach bloków wschodnich, pod wodzą Mosfi lmu „Wyzwolenie” i „Żołnierze Wolności” – zagrał dwukrotnie amerykańskiego prezydenta Franklina D. Roosvelta.

Grywał role nobliwe, ludzi ułożonych i na stanowiskach. Można się bez kłopotu domyślić, że ze swojego rodzinnego polskiego domu wyniósł ogładę i ujmujący, charakterystyczny sposób bycia. Świadczy to o dwóch rzeczach. Pierwsza to jak wysoką i wspaniałą kulturę mają w swoim dziedzictwie łotewscy Polacy. Druga zaś: jak do przeciwstawnych, skrajnie różnych – dobrych i złych celów można wykorzystać utalentowanego człowieka, gdy się znajdzie w odpowiednim lub nieodpowiednim otoczeniu.

Aleksander Szycht

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Skazana na 25 lat łagrów: „Ile będę żyć, tyle będę stawiać krzyże” K24Francja wyjdzie z NATO? Co na to Moskwa? K24Po „Rapid Trident” – „Wspólnota Słowiańska”
  • Tagi
  • Dziedzic
  • film
  • Francja
  • internet
  • Jaśkiewicz
  • Lach
  • Lwów
  • premier
  • RP
  • ruch wizowy
  • Stany Zjednoczone
  • Szkoda
  • teatry na Kresach
  • wojsko

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Już tylko jedna kość niezgody... i koniec wojny?

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Alfa wchodzi, 4333 wychodzi (WIDEO)

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Szła wyprostowana wśród tych, co na kolanach. Na jej grób nie doszli

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja