– Dbajcie o siebie, zostańcie w domu i poświęćcie ten czas nauce; to właśnie będzie oznaczało, że zdaliście pięknie egzamin dojrzałości – napisała w liście do maturzystów łączniczka Okręgu Wilno AK i nauczycielka Danuta Felicja Szyksznian ps. Sarenka.
Legendarna łączniczka Okręgu Wilno AK i nauczycielka Danuta Felicja Szyksznian ps. Sarenka, Szarotka przygotowała list do tegorocznych maturzystów, w którym prosi, aby abiturienci dbali o siebie, pozostali w domu i… uczyli się.
– Moje pokolenie odchodzi na wieczną wartę, a gdy odejdzie ostatni żołnierz Armii Krajowej, skończy się epoka. Teraz Wy musicie służyć Polsce jak najlepiej. Kochać ją jak matkę, nie pozwolić źle mówić o niej, starać się tak, aby w kraju ludziom żyło się godnie i nigdy nie było wojny. Żeby to się udało potrzeba dużo mądrości, toteż proszę Was, dbajcie o siebie, pozostańcie w domu, a ten okres poświęćcie nauce – napisała Danuta Szyksznian.
„Sarenka” w swoim liście pokreśliła, że jej pokolenie nie miało łatwo. Nauka musiała odbywać się w ukryciu, a nauczyciele, którzy chcieli uczyć młodzież ryzykowali życiem.
– Wiem, że to trudne, ale i moje pokolenie nie miało wesoło. Byliśmy żołnierzami Armii Krajowej i był to czas, gdy szkoły były pozamykane dla polskiej młodzieży. My jednak postanowiliśmy nadal uczyć się. Nie było komputerów, ksero, brakowało zeszytów i książek, które przepisywaliśmy nocami. Nasi drodzy nauczyciele narażając się na karę śmierci postanowili zorganizować tajne nauczania. Staraliśmy się im odwdzięczyć i choć każda lekcja odbywała się w innym mieszkaniu, to uczęszczaliśmy na wszystkie.
Danuta Felicja Szyksznian z domu Janiczak, ps. „Sarenka”, „Szarotka” (ur. 7 czerwca 1925) – łączniczka Okręgu Wilno AK w grupie łączniczki „Kozy”, nauczycielka.
Sylwetkę Pani Danuty przybliża nam Wikipedia;
Po kampanii wrześniowej wstąpiła do młodzieżowej organizacji konspiracyjnej w Liceum im. Adama Mickiewicza w Wilnie. Wzięła udział w strajku szkolnym na znak protestu przeciwko usuwaniu przez władze litewskie polskich nauczycieli ze szkół.
W grudniu 1939 złożyła przysięgę przed „Kapitanem Janem” (kpt./mjr Bolesław Zagórny) i została łączniczką ZWZ o pseudonimie „Szarotka”. Po zajęciu Wilna przez Niemców w czerwcu 1941 została przyjęta do grupy łączniczek „Kozy”, przyjęła pseudonim „Sarenka”. Podlegała ppor. Stanisławowi Kiałce „Jelonkowi” – szefowi kwatermistrzostwa wileńskiego okręgu ZWZ-AK.
W lipcu 1944 w czasie operacji „Ostra Brama” była łączniczką „Kapitana Jana” dowódcy dzielnicy „A” (obszar na prawym brzegu Wilii, zamieszkiwany przez rodziny wojskowe, zgrupowane wokół licznych koszar) Garnizonu AK „Dwór”.
Uniknęła aresztowania przez NKWD i podjęła służbę w dywersyjnym oddziale specjalnym rtm. Zygmunta Augustowskiego – „Huberta”.
Aresztowana 24 grudnia w Wigilię Bożego Narodzenia 1944 przez Ludowy Komisariat Bezpieczeństwa Państwowego i po wielodniowych przesłuchaniach skazana zaocznie na 10 lat łagrów. Z więzienia na Łukiszkach w Wilnie w marcu 1945 została przewieziona do łagru w miejscowości Jełszanka koło Saratowa.
We wrześniu 1945 na skutek chorób spowodowanych warunkami życia i ciężką pracą (miała wtedy 20 lat) została zwolniona z odbywania dalszej kary. Przewieziona do Wilna nielegalnie przekroczyła granicę z Polską i wraz z rodziną zamieszkała w Drawnie.
Pani Danucie życzymy dużo sił i zdrowia! Dziękujemy za te piękne słowa przekazane do młodzieży
oprac.ba na podst. gov.pl
