12 grudnia 1812 r. w Tulczynie na wschodnim Podolu zmarł Stanisław Trembecki, polski poeta okresu Oświecenia, sekretarz królewski, autor słynnego poematu “Sofijówka”.
Z Kresami nie miał w zasadzie wiele wspólnego, oprócz wspomnianego pobytu w Tulczynie u schyłku życia. Mieszkał tam jako rezydent we dworze Stanisława Szczęsnego Potockiego i w zamian za to napisał na jego zlecenie w latach 1804-1806 poemat “Sofijówka” zawierający opis tamtejszego ogrodu Zofii Potockiej, trzeciej żony magnata.
Park ten, zaprojektowany przez Ludwika Metzella, leżał niedaleko Tulczyna i Humania, nad rzeką Kamionką. “Sofijówka” rozpoczyna się od inwokacji skierowanej do Ukrainy, jako “krainy mlekiem i miodem płynącej”. Narrator przedstawia ją jako szczęśliwą arkadyjską krainę, nękaną jednak przez wojny. W zasadzie w poemacie więcej jest odwołań do starożytnej Grecji i kultury śródziemnomorskiej. Odnotujmy jednak, że i takie idylliczne spojrzenie na Kresy w naszym piśmiennictwie się pojawiło.
Stanisław Trembecki spoczywa na cmentarzu w Tulczynie.
Kresy24.pl / Historyczne Kalendarium Kresowe
