25 marca br. w siedzibie Instytutu Badań Politycznych i Etnonarodowych im. I. F. Kurasa w Kijowie odbyła się konferencja naukowo- praktyczna dla upamiętnienia 75. Rocznicy zbrodni katyńskiej. Temat konferencji w pełni oddaje jej tytuł: „Wspólna przeszłość. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego”.
Prelegentami byli wybitni polscy i ukraiń- scy naukowcy, eksperci, działacze kultury i dziennikarze. Konferencję otworzył wiceminister spraw zagranicznych Ukrainy Danyło Łubkiwskyj, który podkreśliłł wagę wskrzeszania i pamiętania przeszłości. Konsul generalny RP w Kijowie Rafał Wolski zaznaczył: „Naszym zadaniem na dziś jest poczynić wszystko, aby ożywić pamięć, jako że ożywić pamięć, to znaczy umocnić tożsamość”.
Prezes Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Wołodymyr Wiatrowycz mówił zaś o znaczeniu współpracy między Ukraińcami a Polakami dla przyszłych pokoleń. Przed sesją odbył się pokaz filmu dokumentalnego „Miejsce pamięci – Bykownia” (autor prof. dr hab. Jurij Szapował. Film był po raz pierwszy emitowany w 2013 r. w telewizji ukraińskiej. Prof. dr hab. Jurij Szapował poprowadził sesję wprowadzającą, w której przedstawił ludobójstwo Ukraińców i Polaków przez władze komunistyczne w latach 1930-1941.
W pierwszej części dyskusji omawiano tragedię Bykowni widzianą przez pryzmat archiwalnych spraw karnych z lat 1937-1939 oraz niewyjaśnione do tej pory okoliczności sprawy katyńskiej. Tematem drugiego panelu dyskusyjnego były deportacje stalinowskie. Wśród wystąpień znalazł się referat pułkownika sprawiedliwości Andrija Amonsa: „Dwie zbrodnie stalinowskie: deportacja Polaków w latach 1940-1941 z Galicji i Wołynia a egzekucje w Bykowni…”.
Na zakończenie spotkania odbyła się prezentacja zbioru prac naukowych, wygłoszonych podczas Ogólnokrajowej Konferencji Naukowej „Bykownia w systemie represji politycznych w USRR w latach 1937-1941: refleksje badawcze i interpretacje”, która odbyła się 20 listopada 2013 roku w Kijowie. Wystąpienia i materiały przedstawione na konferencji „Wspólna przeszłość. Ukraińcy i Polacy jako ofiary terroru komunistycznego” zostaną wydane przez Zjednoczenie Naukowo-Wydawnicze „Duch i Litera”.
Konferencję zorganizowały Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie, Instytut Badań Politycznych i Etnonarodowych im. I. F. Kurasa, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy, Kijowskie Stowarzyszenie Kulturalno-Oświatowe im. Adama Mickiewicza, Ministerstwo Kultury Ukrainy, Narodowe Muzeum Pamięci Historycznej „Bykowniańskie Mogiły”, Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej oraz Zjednoczenie Naukowo-Wydawnicze „Duch i Litera”.
Jana Laskowska
Tęcza Żytomierszczyzny/ №1 (16) 2015
