65 lat temu, 22 maja 1948 roku, rozpoczęła się akcja VesnA – największe po wojnie sowieckie zsyłki na Syberię z terenu Litwy. W powojennym Związku Sowieckim co szósty zesłaniec pochodził z Litwy.
W ramach akcji VesnA tylko w maju 1948 roku Sowieci zesłali z Litwy ponad 40 tysięcy osób, w tym 11 tysięcy dzieci.
Nie były to pierwsze zsyłki z terenów Litwy. Wywózki trwały bowiem od roku 1941. W czasie kolejnych dwunastu lat, do roku 1953, według oficjalnych statystyk zesłano z Litwy na Syberię, ale też do Kazachstanu, za Ural i innych miejsc ówczesnego Związku Sowieckiego, ponad 120 tysięcy osób. Zdaniem badaczy liczby te są z pewnością znacznie wyższe i dotyczą co najmniej 300 tysięcy osób.
Do tej pory Rosja nie odtajniła dokumentów o wykonawcach deportacji, szczegółowych planów i dokumentów deportacyjnych. Ujawniona została tylko te, które były przechowywana na Litwie.
Oficjalnie na Litwie dniem upamiętniającym dramat represji i wywózek w głąb Związku Sowieckiego jest 14 czerwca. Ten dzień w litewskim kalendarzu jest oznaczony jako Dzień Żałoby i Nadziei. 22 maja jest upamiętniany ze względu na rozmiar represji wobec Litwinów, podkreślany jest też wymiar powojennych represji.
Kresy24.pl/Wilnoteka.lt
