AI
Stany Zjednoczone i kraje europejskie opracowują wspólny plan zakończenia wojny Rosji z Ukrainą. Obejmuje on finansowanie odbudowy Ukrainy, gwarancje bezpieczeństwa, porozumienie gospodarcze w sprawie energii oraz zawieszenie broni na obecnej linii frontu. Ten ostatni punkt może oznaczać, że Rosja zachowa kontrolę nad terytoriami okupowanymi, w tym częścią Donbasu.
Informację podał amerykański dziennik The Washington Post, powołując się na amerykańskiego urzędnika zaznajomionego z negocjacjami. Jakie cztery punkty zawiera plan pokojowy USA i Europy?
Według doniesień, przedstawiciele Stanów Zjednoczonych i Europy stopniowo uzgadniają propozycję, która łączyłaby zawieszenie broni z rozwiązaniami finansowymi i kwestiami bezpieczeństwa dla Ukrainy, Rosji i Europy. Inicjatywa obejmuje cztery główne elementy. Amerykański urzędnik, który poinformował „WP” o postępach negocjacji, wyjaśnił to podejście w następujący sposób:
„Musimy rozszerzyć zakres problemu i jego rozwiązania, aby pomóc obu stronom wyobrazić sobie, jak będzie wyglądała sytuacja powojenna, i dopiero wtedy zmierzać do ustępstw”.
Zgodnie z planem negocjatorów, porozumienia gospodarcze i dotyczące bezpieczeństwa mają stać się podstawą kompromisu terytorialnego. Zdają sobie sprawę, że nie spełni on wszystkich celów militarnych żadnej ze stron.
Pierwszy punkt planu dotyczy odbudowy Ukrainy. Tworzeniem mechnizmów finansowania powojennych potrzeb kraju zajmują się Bank Światowy i firma inwestycyjna BlackRock. Środki mają zostać wykorzystane na odbudowę zniszczonych terytoriów, pomoc rodzinom poległych i rannych żołnierzy oraz odbudowę gospodarki Ukrainy.
Według „The Washington Post”, amerykańscy negocjatorzy zwrócili się do strony ukraińskiej z prośbą o przygotowanie szczegółowych kalkulacji niezbędnych kosztów oraz gwarancji, że powojenne fundusze nie zostaną zdefraudowane. Do chwili publikacji Ukraina nie zdążyła przedstawić tych danych, ale by negocjacje mogły być kontynuowane, musi to nastąpić w najbliższych dniach.
Drugi punkt przewiduje gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy ze strony Stanów Zjednoczonych i krajów europejskich. Według amerykańskiego urzędnika, zawarte zostanie tam zobowiązanie do użycia siły militarnej w przypadku kolejnego ataku ze strony Rosji. Porównał je do artykułu 5 Traktatu Północnoatlantyckiego.
Rosja będzie musiała zawrzeć również umowy o bezpieczeństwie z krajami europejskimi. Powinny one też uwzględniać rosyjskie obawy dotyczące bezpieczeństwa, ale konkretna treść tych umów nie została jeszcze ustalona.
Trzeci punkt planu zakłada integrację gospodarczą Rosji, Ukrainy i Europy poprzez umowę energetyczną.
Jedną z możliwych opcji jest rurociąg do transportu rosyjskiej ropy i gazu do Europy. W ramach tego projektu Ukraina i Rosja mogłyby dzielić się zyskami z dostaw. Amerykański urzędnik zasugerował również, że taki projekt mógłby znacząco obniżyć koszty energii w Europie.
Odrębnie porozumienie pokojowe powinno określić, na jakich warunkach i kiedy obecne sankcje gospodarcze wobec Rosji zostaną zniesione. Wśród możliwych porozumień jest również rozważenie przyznania Moskwie długoterminowego dostępu do europejskiego rynku energii.
Czwarty punkt dotyczy kwestii terytorialnej. Według „The Washington Post” Rosja może zgodzić się na zawieszenie broni wzdłuż obecnej linii frontu, którą negocjatorzy nazywają „linią kontroli”.
Dla Ukrainy oznacza to, że Rosja zachowa kontrolę nad okupowanymi terytoriami, w szczególności nad częścią Donbasu, o którą wciąż toczą się zacięte walki. Tak więc opcja ta nie przewiduje zwrotu wszystkich zdobytych terytoriów pod kontrolę Ukrainy w ramach tego punktu planu. Jednocześnie materiał odnosi się do propozycji omawianej przez negocjatorów, a nie do ostatecznie uzgodnionego porozumienia pokojowego.
„Washington Post” zauważa, że dyskusje na temat inicjatywy pokojowej toczą się w kontekście sporu między prezydentem USA Donaldem Trumpem a prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim na temat ataków na rosyjskie rafinerie ropy naftowej i umowy w sprawie dostaw oleju napędowego.
