Trudności z obsługą rosnącej liczby wniosków o wydanie Karty Polaka przez polskie konsulaty na Wschodzie, niewystarczająca obsada kadrowa placówek, brak sprzętu do wykrywania sfałszowanych dokumentów, a co za tym idzie opóźnienia i błędy przy wydawaniu KP, a w skrajnych przypadkach ponad roczne oczekiwanie na rozmowę z konsulem – takie wnioski płyną z raportu po kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli.
W latach 2015 – 2017 polskie urzędy konsularne na Wschodzie (m.in. w Armenii, Estonii, Gruzji, na Białorusi, Ukrainie, Litwie, Łotwie, w Kazachstanie, Uzbekistanie) odnotowały wzrost liczby wniosków o przyznanie Karty Polaka. W 2015 r. złożono ponad 24 tys. wniosków, a w 2016 r. jeszcze więcej – blisko 27,5 tys.
NIK zauważa, że urzędy konsularne miały trudności z obsługą rosnącej liczby wniosków. Jak ustaliła Izba w kontrolowanych placówkach, największym wyzwaniem związanym z wydawaniem Kart Polaka za wschodnią granicą RP dla polskich urzędów konsularnych jest sposób i skuteczność weryfikacji prawdziwości przedstawianych dokumentów, tj. zaświadczeń o polskim pochodzeniu i rzeczywistego podejścia wnioskodawcy do kwestii przynależności do Narodu Polskiego. Kontrola NIK wykazała, że problem fałszerstw był bardzo poważny. Konsulowie skontrolowanych urzędów w latach 2015 – 2017 odkryli łącznie aż 151 prób wyłudzania Karty Polaka za pomocą podrobionych i przerobionych dokumentów.
Problemem był też niedobór kadry oraz duża rotacja urzędników konsularnych. NIK zwraca uwagę, że urzędnicy zajmujący się zagadnieniami karty nie byli odpowiednio przeszkoleni. Do 2016 r. szkolenia urzędników mających wyjechać do pracy w konsulatach, nie przewidywały wyodrębnionego bloku tematycznego związanego z Kartą Polaka.
Polskie urzędy konsularne na Wschodzie nie posiadały jednolitego, wspartego informatycznie systemu organizacyjnego, umożliwiającego skrócenie czasu oczekiwania osób ubiegających się o Kartę Polaka na rozmowę z konsulem. Każda z placówek, we własnym zakresie, tworzyła odrębne koncepcje, według których przyjmowano dokumenty i umawiano wnioskodawców na wizyty.
Kresy24.plz za nik.gov.pl/bab
