W Polsce wszyscy słyszeli o Agorze SA – wydawcy Gazety Wyborczej oraz o jej greckim – nieco szlachetniejszym pierwowzorze. Nie jest natomiast wiedzą powszechną, że Rosjanie też mają swoją Agorę. Ten materiał jest właśnie o niej.
Międzynarodowa Organizacja Ochrony Praw Rosjan „Agora” z siedzibą w Kazaniu, zrzesza ponad pięćdziesiąt adwokatów i prawników zajmujących się sprawami o naruszeniu praw człowieka. Opublikowała ona sprawozdanie pod tytułem „Rosja przeciwko Historii. Kara za nowe spojrzenie”. Według tego dokumentu, w Rosji odnotowano 100 odrębnych przypadków prześladowania za wypowiedzi na temat historii. Reakcją władz na te wypowiedzi są procesy karne i administracyjne. Spraw takich wytoczono siedemnaście.
Poza tym przyjętą praktyką organów państwa jest utajnianie przed obywatelami dokumentów archiwalnych oraz restrykcyjna regulacja dostępnych informacji. W czterdziestu jeden przypadkach wydano zakaz publikacji książek i publikacji internetowych oraz ich włączenie do Federalnej Listy materiałów ekstremistycznych.
Od roku 2012 prawnicy „Agory” odnotowali dziesięciokrotny wzrost liczby aresztów z artykułu 20.3 kodeksu karnego, penalizującego publiczną prezentację zakazanej symboliki. Na jego podstawie ukarano 6622 osób, a więc około stu każdego miesiąca. Artykuł ten zalicza do ekstremistycznej symboliki między innymi swastykę, tryzub oraz symbole niektórych ukraińskich organizacji nacjonalistycznych a także inne, określone jako „łudząco podobne”. W praktyce przepis ten jest dość rozciągliwy. Na przykład sąd w Republice Baszkirii uznał za „podobne” dwie skrzyżowane błyskawice w reklamie pisma dla młodzieży. W Wołgogradzie za symbol ekstremizmu uznano kołowrót i krzyż celtycki.
Sprawiedliwość w dzisiejszej Rosji opiera się na całkowitej zgodności wyroków sądowych z decyzjami służb specjalnych w kwestii niedostępności dokumentów, zakazie opiniowania faktów historycznych i prześladowaniu zajmujących się tymi sprawami historyków, blogerów, dziennikarzy i działaczy społecznych.
Adam Bukowski