Wystarczył jeden telefon, żeby zdjąć sztukę z afisza. Taką władzę nad kulturą ma Federalna służba Bezpieczeństwa. Zgodnie z przedmiotem zainteresowania wykorzystuję ją w sposób “kulturnyj”: bez krzyków, bicia, czy sadzania na nodze od stołka. A wszystko po to, by ukryć dawne “grzeszki”.
W Sankt Petersburgu odwołany został spektakl „Tortury” Moskiewskiego Teatru Dokumentu „Teatr.doc”. Trupa jest niezależna, niepaństwowa i niekomercyjna. Większość spektakli i prac w teatrze wykonują wolontariusze.
Spektakl planowano pokazać w trakcie obchodów Dnia Miasta, 27 maja na Nabrzeżu Pałacowym. Dwa dni wcześniej menedżer sali w której miała być wystawiana sztuka poinformował „Teatr.doc” o odwołaniu przedstawienia na polecenie prokuratury, bowiem FSB grozi zamknięciem obiektu jeśli wystawi na swoim terytorium sztukę moskiewskich artystów.
Moskiewski teatr nie ma pretensji do kolegów w Petersburgu –„chcieli udostępnić nam scenę za półdarmo i jesteśmy im za to wdzięczni, ale doskonale rozumiemy, ze FSB stać na wiele, aby dopiąć swego. Tak wyszło i teraz musimy znaleźć nowe miejsce gdzie pokażemy naszą pracę”.
Cóż tak zdenerwowało FSB, że zdecydowało się na tak bezprecedensowy krok w stosunku do niszowego teatru? Ano to, że spektakl „Tortury” jest oparty na wspomnieniach byłych więźniów politycznych, niezależnych dziennikarzy, obrońców praw człowieka i antyfaszystów, którzy sami doświadczyli przemocy i tortur ze strony funkcjonariuszy Federalnej Służby Bezpieczeństwa. Jednym z aktorów jest reżyser i były więzień polityczny Aleksiej Polichowicz, który będzie grał swoją własną historię.
„Teatr.doc” szuka nie tylko nowego miejsca, ale i pomocy prawnej. Artyści obawiali się, że policja, bądź służby mogą wkroczyć w trakcie spektaklu. Jednak nie takie FSB złe jak je malują i spektakl odbył się w Teatrze Dramatycznym o godzinie 22, tak jak zaplanowano w niedzielny wieczór 27 maja. Sala pękała w szwach, pojawiło się około 400 osób, głównie młodzieży. Teraz artyści muszą poczekać na recenzje i być może na… przesłuchanie.
Adam Bukowski
