Była oficer łącznikowa UPA Ołena Rybałko zmarła we Lwowie w wieku 110 lat (zdjęcie: Rada Miasta Lwowa)
We Lwowie, w wieku 110 lat zmarła Ołena Rybałko – była oficer łącznikowa Ukraińskiej Powstańczej Armii (UPA). Jej śmierć odnotowują wszystkie media na Ukrainie, podkreślając, że poświęciła swoje życie medycynie, przechodząc na emeryturę w wieku 89 lat. Była najstarszą mieszkanką Ukrainy.
Jak poinformowała w niedzielę 11 października Rada Miejska Lwowa, Rybałko urodziła się 2 czerwca 1917 roku. Jej ojciec pochodził z rodziny kozackiej, a matka, ostatnia przedstawicielka ukraińskiej gałęzi rodu Potockich, zginęła podczas II wojny światowej. W 1918 roku Kyryło Rybałko walczył w armii URL. W kolejnych latach podtrzymywał swoje patriotyczne przekonania, studiował historię Ukrainy i działał na rzecz zachowania Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Rodzina przetrwała Wielki Głód w latach 1932–1933. W 1937 roku jej ojciec został aresztowany i skazany na śmierć – rozstrzelany przez trójkę NKWD za dążenie do autokefalii.
Ołena studiowała w Winnickiej Szkole Medycznej. Na początku II wojny światowej była studentką trzeciego roku. Jeszcze przed wojną poznała swojego przyszłego męża, Ananija Niewżodę, który również był lekarzem. Został zmobilizowany do Armii Czerwonej i podczas walk został trzykrotnie ranny. Para miała dwóch synów.
W 1945 roku została wysłana do pracy w obwodzie lwowskim, gdzie objęła stanowisko naczelnego lekarza szpitala rejonowego w Pustomytach. W 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 15 Polaków. Ciekawostką jest, że tutejszy ksiądz greckokatolicki potępił mordy na Polakach i odmówił banderowcom ich pobłogosławienia.
Ołena Rybałko pracując jako lekarka, pomagała rannym upowcom, prowadziła operacje w kryjówkach Ukraińskiej Powstańczej Armii. Wśród jej pacjentów byli znani przedstawiciele ukraińskiej kultury, nauki i Kościoła, m.in. popularyzator polskiej kultury na Ukrainie i pierwszy ambasador Ukrainy w Polsce Dmytro Pawłyczko, znany ukraiński historyk Iwan Krypiakewicz i ojciec Józef Kladoczny. Ten ostatni był grekokatolickim księdzem i sekretarzem metropolity Lwowa biskupa Andrzeja Szeptyckiego. Był też konfidentem gestapo. 30 grudnia 1942 roku złożył donos na polską ziemiankę Karolinę Żurowską, właścicielkę fabryki tkanin w Leszczkowie (obecnie Ukraina). Została aresztowana w swoim warszawskim mieszkaniu na ulicy Brackiej 13 wraz z córkami, mężem.
Jak poinformowała rodzina, Ołena Rybałko zmarła w piątek, 9 października. Pożegnanie odbędzie się w poniedziałek, 12 października, w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny przy ul. Ruskiej. Rybałko zostanie pochowana na Cmentarzu Janowskim, w grobie rodzinnym.
