• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 19 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Pierwszy w historii Nobel dla Białorusi! Laureatką – pisarka zabroniona przez Łukaszenkę

08 paź 2015

Białoruska pisarka Swietłana Aleksijewicz otrzymała literacką Nagrodę Nobla – to pierwszy Nobel w historii Białorusi.

Zabroniona i niewydawana we własnym kraju z powodu swojego krytycznego stosunku do dyktatora Aleksandra Łukaszenki, Aleksijewicz była od dawna zdecydowaną faworytką w rankingach poprzedzających ogłoszenie wyników przez Komitet Noblowski w Sztokholmie – to jej kandydaturę obstawiano najczęściej z zakładach bukmacherskich spośród 198 pozostałych konkurentów.

Do literackiego Nobla nominowano ją już od 2002 r. za cykl utworów “Głos Utopii”, zakończony w 2013 r. książką “Czasy secondhand. Koniec czerwonego człowieka”, która jeszcze w maju br. została uhonorowana Nagrodą im. Ryszarda Kapuścińskiego za reportaż literacki.

Aleksijewicz była zresztą wielokrotną laureatką licznych europejskich nagród literackich, a jej książki wydawano w 19 krajach, m.in. w Polsce, Bułgarii, Indiach, Japonii, Francji, Niemczech, Stanach Zjednoczonych, Szwecji, Wielkiej Brytanii, Wietnamie, ale nie na Białorusi, gdzie zabronił ich Aleksander Łukaszenka.

Szczególnie znany jest jej utwór “Wojna nie ma w sobie nic z kobiety”, napisany jeszcze w czasach sowieckich, ostro krytykowany przez komunistów za pacyfizm, naturalizm i “dyskredytowanie bohaterskiego obrazu kobiety radzieckiej”. Z kolei w “Ostatnich świadkach” opisuje II wojnę światową i okupację niemiecką oczami dziecka.

W “Ołowianych żołnierzykach” pisarka pokazuje natomiast sowiecką agresję na Afganistan jako skrajnie niemoralną. Za tę książkę komuniści i wojsko wytoczyli jej długotrwały proces sądowy. W 1993 r. Aleksijewicz napisała “Urzeczonych śmiercią” – książkę o samobójcach, w 1997 r. – “Czarnobylską modlitwę” (w Polsce znaną też jako “Krzyk Czarnobyla”).

Zdaniem Swiatłany Aleksijewicz, białoruska tożsamość narodowa reprezentowana jest głównie przez białorusko-polską inteligencję, która zaczyna wypierać dawnych przewodniczących kołchozów czy sowieckich kierowników partyjnych.

Według autorki, białoruska tożsamość kształtuje się w opozycji do tożsamości Związku Radzieckiego i pod wpływem kolorowych rewolucji, ale obejmuje głównie studentów i inteligencję. Pisarka uważa Białorusinów za naród zapóźniony i niejednolity, o przewadze cech polskich na zachodzie i rosyjskich na wschodzie. Jej zdaniem, białoruska kultura nie może konkurować z polską.

Aleksijewicz oskarża też Aleksandra Łukaszenkę, że zablokował kształtowanie się białoruskiej tożsamości, zastępując ją prymitywnym patriarchalizmem. Według niej, nie istnieje coś takiego jak “wspólnota narodów byłego ZSRR” i stopniowo narody te powracają do swoich korzeni.

Za swoje poglądy pisząca po rosyjsku autorka była także krytykowana przez białoruskie środowiska narodowe. Zenon Paźniak zarzucał jej brak szacunku dla narodu białoruskiego, który opisuje jako wieśniaków i kołchoźników o najniższych potrzebach, zawistnych wobec bogatszych od nich Rosjan.

Również krytyka Łukaszenki przez Aleksijewicz była, zdaniem Paźniaka, nieszczera – łagodna i pozbawiona konkretów, nie brakowało też różnych pochwał pod adresem dyktatora. Według Paźniaka, pisarka budowała sobie w ten sposób na Zachodzie wizerunek białoruskiej opozycjonistki, a jednocześnie próbowała zyskać przychylność białoruskich władz.

Swietłana Aleksijewicz urodziła się w 1948 r. w Stanisławowie. Później rodzina przeniosła się na sowiecką Białoruś. Pracowała jako wychowawczyni w internacie, nauczycielka, dziennikarka.

Kresy24.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Eliza Orzeszkowa w LudwinowieEliza Orzeszkowa w Ludwinowie K24Polska na Międzynarodowych Targach Książki w Mińsku K24Białoruscy kołchoźnicy do noblistki: Kupisz nam traktor?
  • Tagi
  • książki
  • kultura
  • kultura białoruska
  • literatura
  • nagroda
  • Nagroda Nobla
  • pisarz

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Makabra w szpitalu. 29-lekarz próbował tuszować własną pomyłkę

Makabra w szpitalu. 29-lekarz próbował tuszować własną pomyłkę

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Putin elegancko upokorzony. Wystarczył jeden gest Xi (WIDEO)

Tu czai się prawdziwe zagrożenie dla Łukaszenki

Tu czai się prawdziwe zagrożenie dla Łukaszenki

Przymykamy oczy? Zachód powtarza błąd, który wyniósł Putina do władzy

Przymykamy oczy? Zachód powtarza błąd, który wyniósł Putina do władzy

Ocaliła polskość na Grodzieńszczyźnie. Wołkowysk żegna Annę Sadowską

Ocaliła polskość na Grodzieńszczyźnie. Wołkowysk żegna Annę Sadowską

Atak na Europę, eskalacja czy użycie broni jądrowej. Jak odpowie Putin?

Atak na Europę, eskalacja czy użycie broni jądrowej. Jak odpowie Putin?

Chwila, która przejdzie do historii (WIDEO)

Chwila, która przejdzie do historii (WIDEO)

Bez Starlinka i bez Muska. Kijów ujawnia tajemnicę operacji

Bez Starlinka i bez Muska. Kijów ujawnia tajemnicę operacji

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Chcą do UE, ale Moskwa... Władza pokazała karty

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja