
armyinform.com.ua
Koniec wojny nie będzie oznaczał końca problemów Ukrainy. Przeciwnie, przed państwem może stanąć jedno z największych wyzwań w jego powojennej historii. Z frontu wrócą miliony żołnierzy, a wraz z nimi ich rodziny. Ukraiński rząd już teraz przyznaje, że nie będzie w stanie rozwiązać tego problemu samymi świadczeniami socjalnymi.
Minister ds. weteranów Witalij Kim szacuje, że po zakończeniu działań wojennych liczba weteranów przekroczy 3 miliony. Jeśli doliczyć ich najbliższych, polityka państwa wobec byłych wojskowych będzie dotyczyć nawet 9 milionów ludzi. To niemal jedna trzecia ukraińskiego społeczeństwa.
O skali wyzwania Kim opowiedział w wywiadzie dla ukraińskiego portalu RBC-Ukraina, opublikowanym 16 listopada. Minister nie ukrywa, że państwo nie będzie mogło po prostu zapewnić wszystkim powracającym żołnierzom stałych wypłat i utrzymywać ich z budżetu.
„Nie możemy po prostu utrzymywać socjalnie wszystkich weteranów i ich rodzin. Oczekujemy ponad 3 milionów weteranów, a razem z rodzinami może to być 9 milionów ludzi. To prawie jedna trzecia narodu. Niemożliwe jest, żeby jedna połowa kraju pracowała, a druga nie” – powiedział Kim.
Według ministra kluczowe będzie takie przygotowanie gospodarki, aby byli żołnierze mogli wrócić do aktywności zawodowej. Nie chodzi przy tym wyłącznie o znalezienie im jakiegokolwiek zatrudnienia. Państwo powinno stworzyć warunki, dzięki którym będą mogli odbudować poziom życia sprzed wstąpienia do wojska.
Nie wszyscy wrócą przecież do swoich dawnych zawodów. Wielu żołnierzy po latach spędzonych na froncie będzie chciało zmienić życiowe plany, zdobyć nowe kwalifikacje, otworzyć własną firmę albo poświęcić więcej czasu rodzinie.
Kim wskazuje na konieczność stworzenia szerokiego systemu wsparcia. W grę wchodzą przekwalifikowanie zawodowe, staże, edukacja, granty na rozpoczęcie działalności gospodarczej, dostęp do kredytów i pomoc w uzyskaniu mieszkania.
Minister zwraca również uwagę na problem wynagrodzeń. Żołnierze otrzymują podczas służby znacznie wyższe wypłaty niż wielu pracowników cywilnych. Po powrocie do normalnego życia mogą więc stanąć przed trudnym zderzeniem z rzeczywistością ekonomiczną. Zdaniem Kima państwo powinno zachęcać przedsiębiorstwa do zatrudniania weteranów i oferowania im godziwych zarobków.
Samo zatrudnienie nie rozwiąże jednak wszystkich problemów. Wielu byłych wojskowych będzie potrzebowało długotrwałej rehabilitacji, zarówno fizycznej, jak i psychologicznej. Część wróci z trwałymi niepełnosprawnościami, inni będą musieli poradzić sobie z traumą wojenną i przystosować do życia poza frontem. Szczególnej pomocy będą potrzebowali ci, którzy z powodu odniesionych ran nie będą mogli wrócić do dotychczasowej aktywności zawodowej.
Wsparcie ma obejmować również rodziny żołnierzy. Minister wymienia między innymi pomoc w edukacji dzieci weteranów. Jego zdaniem takie rozwiązania mogą przynieść korzyści nie tylko samym byłym wojskowym, ale również kolejnym pokoleniom.
Najbardziej niepokojąco brzmi jednak ocena przygotowania kraju do tego procesu. Kim przyznaje wprost, że Ukraina nie jest jeszcze gotowa na masowy powrót wojskowych do cywilnego życia.
Zwraca uwagę, że demobilizacja nie musi nastąpić jednocześnie dla wszystkich. Przywołuje przykład zakończenia II wojny światowej, kiedy proces demobilizacji trwał od 1945 do 1952 roku.
Dlatego przygotowania muszą rozpocząć się jeszcze w czasie trwania wojny. Potrzebne są nowe miejsca pracy, odpowiednie wynagrodzenia, sprawny system rehabilitacji i przepisy ułatwiające byłym żołnierzom prowadzenie działalności gospodarczej.
Ministerstwo ds. Weteranów pracuje już nad programami szkoleniowymi i zmianami legislacyjnymi, które mają ułatwić powrót na rynek pracy.
Skala wyzwania jest ogromna. Ukraina będzie musiała nie tylko odbudować zniszczoną wojną infrastrukturę i gospodarkę, ale również stworzyć warunki do życia milionom ludzi, których wojna na zawsze zmieniła. I właśnie ten powojenny rachunek może okazać się jednym z najtrudniejszych do udźwignięcia.



