29 października w Historii Kresów

29 października 2013

Hołd Ruski 1611. Pokonany car Wasyl Szujski korzy sie przed polskim królem Zygmuntem III Wazą. Fragment obrazu Jana Kantego Szwedkowskiego

1611. Pokonany korzy sie przed polskim królem Zygmuntem III Wazą. Fragment obrazu Jana Kantego Szwedkowskiego

1611 – Hołd Ruski – największy triumf Rzeczypospolitej. Na zamku w Warszawie car Rosji Wasyl , , kniaziowie Dymitr i Iwan ukorzyli się przed polskim królem.

Na Zamku Królewskim w Warszawie, w czasie wspólnego posiedzenia Sejmu i Senatu, w obecności króla Zygmunta III Wazy, prymasa, biskupów i wojewodów, zwycięski hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski wprowadził jeńców rosyjskich.






Car Wasyl IV padł na kolana przed Polskim Parlamentem, Królem i Prymasem. Klęcząc musiał dotknąć prawą ręką podłogi, pocałować środek swojej dłoni i koniuszki palców. Następnie musiał się uznać za pokonanego przez Rzeczpospolitą i prosić o łaskę. Potem przysiągł posłuszeństwo polskiemu władcy oraz potwierdził nienaruszalność granicy polsko-rosyjskiej. Złożył też przysięgę, że Rosja już nigdy więcej nie napadnie na Polskę. Taką samą ceremonię powtórzyli kniaziowie Dymitr i Iwan, którzy musieli czołem uderzyć w podłogę. Książę Iwan rozpłakał się.

Po złożeniu hołdu majestatowi Rzeczypospolitej rodzina carska nie wróciła już jednak do Moskwy. Zdetronizowany car z braćmi i bratową zamieszkał w Warszawie, a potem w Gostyninie, gdzie zmarł dwa lata później.






Hołd Ruski był możliwy dzięki wielkiemu zwycięstwu hetmana Żółkiewskiego pod Kłuszynem, gdzie 4 lipca 1610 r. 7-tysięczne wojska polskie rozbiły 35-tysięczną armię rosyjską. Wkrótce potem polska armia zajęła Moskwę, okupując ją przez dwa lata, a polski królewicz Władysław został uznany za cara Rosji. Do dziś przegrana pod Kłuszynem jest dniem największej żałoby w armii rosyjskiej, a 7 listopada – dzień opuszczenia Kremla przez polską załogę w roku 1612 – został przez Władimira Putina podniesiony do rangi święta narodowego.

Niestety, Hołd Ruski – największy triumf w historii Rzeczypospolitej – jest konsekwetnie przemilczany i marginalizowany przez obecne polskie władze, bojące się drażnienia Rosji. Obiekty związane z hołdem Szujskich były przez lata konsekwentnie usuwane i niszczone w imię rosyjskiej racji stanu. Co ciekawe, prawie każdy Polak zna słynny obraz Jana Matejki „Hołd pruski”, niewielu jednak wie, że w piwnicach Muzeum Narodowego zalega i niszczeje inny obraz Matejki – przedstawiający Hołd Ruski. Oto on:

Hold_Ruski_Jan_Matejko

Carowie Szujscy na Sejmie warszawskim – obraz Jana Matejki

1925 – na Cmentarzu Obrońców Lwowa uroczyście dokonano wyboru bezimiennych zwłok, które zostały następnie pochowane w Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie jako symbol wszystkich, którzy oddali życie za Polskę. O tym, że już na zawsze symbolem poległych za Ojczyznę stanie się właśnie obrońca kresowego Lwowa zadecydowała siła wyższa – komitet ds. urządzenia Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie postanowił bowiem wybrać losowo pobojowisko, z którego przewiezione będą do stolicy ekshumowane szczątki. Do urny włożono kartki z nazwami miejscowości walk Legionów w latach 1914-18 i o utrwalenie niepodległości w latach 1918-20. I los padł na .

Lwów - warta honorowa przy trumnie Nieznanego Żołnierza przed Kaplicą Orląt Lwowskich

Lwów – warta honorowa przy trumnie Nieznanego Żołnierza przed Kaplicą Orląt Lwowskich

Ceremonię wyboru zwłok na Cmentarzu Orląt tak opisuje pan Zygmunt Oleszczyk na portalu Mój Lwów:

„Do trumien podeszła cała w czerni pani Jadwiga Zarugiewiczowa, matka żołnierza poległego w walkach pod Zadwórzem i pochowanego w zbiorowej mogile bezimiennej, i z malującym się na jej twarzy wzruszeniem dotknęła pierwszej z brzegu trumny. Wybrała trumnę najbardziej zniszczoną, z krzyżykiem najskromniejszym, bez żadnego napisu, jako najautentyczniejszego Nieznanego Żołnierza, który nie wiadomo gdzie i kiedy padł. Musiał być jednak polskim żołnierzem, gdyż pochowano go w maciejówce z orzełkiem przypiętym do munduru; musiał paść od kuli, skoro – co stwierdził członek Komisji lekarz miejski – miał głowę przestrzeloną i lewą nogę złamaną”. Poległ zapewne walcząc jako ochotnik, gdyż  żołnierze regularnego wojska nosili rogatywki. Lekarz stwierdził, że miał około 14 lat.

Zwłoki złożono do nowej trumny, którą zaplombowano w trumnie cynowej i całość umieszczono w trzeciej trumnie – czarnej z orłami. Na grób, z którego wydobyto Nieznanego Żołnierza nałożono poświęconą mu płytę upamiętniającą przeniesienie do Warszawy. Trumnę przeniesiono do kaplicy obrońców Lwowa, złożono na katafalku i zaciągnięto nocną wartę honorową.

Na drugi dzień trumnę przewieziono na lawecie do lwowskiej Bazyliki Archikatedralnej, gdzie okryto ją flagą narodową i umieszczono na katafalku ozdobionym zbrojami husarskimi, rzędami szabel i karabinów. W kondukcie pogrzebowym za trumną szły – jako symboliczna rodzina poległego – dwie matki, dwie wdowy i dwie siostry po poległych żołnierzach. Po nabożeństwach żałobnych rankiem w niedzielę 1 listopada przewieziono trumnę na dworzec, umieszczono na lawecie. Tu również stała warta honorowa.

Następnie trumna wyruszyła do Warszawy specjalnym pociągiem. Jechał wolno, zatrzymując się na kolejnych stacjach – w Żółkwi, Rawie Ruskiej, Bełżcu, Zawadzie, Krasnymstawie, Rejowcu, Lublinie, Puławach, Dęblinie, Garwolinie i Pilawie. W miejscach postoju Nieznanemu Żołnierzowi oddawały hołd miejscowe garnizony i duchowieństwo. Tłumy rzucały na wagonową lorę kwiaty.

Na uroczystościach w Warszawie trumnę z Katedry wywieziono na lawecie w miejsce ostatniego spoczynku. Towarzyszyło jej wojsko, poczty sztandarowe, duchowni, dwie matki, dwie wdowy, dwie siostry, a za nimi Prezydent Stanisław , minister Władysław , marszałek Józef , Sejm, Senat, Rząd, korpus dyplomatyczny, generalicja, sędziowie i tłumy mieszkańców. Całe miasto udekorowane było flagami. Przez godzinę biły dzwony w całej warszawskiej diecezji. W chwili złożenia trumny w Grobie Nieznanego Żołnierza na sygnał wystrzału armatniego w całej Polsce nastąpiła jednominutowa cisza. Mężczyźni odkryli głowy.

„Iście królewski miał pogrzeb Nieznany Żołnierz przewieziony z południowo-wschodnich krańców Polski do serca kraju – stolicy – gdzie kontynuuje już od 75 lat swój wiekuisty spoczynek” – pisze pan Zygmunt Oleszczyk.

1706 – w Rozdole urodził się Wacław – hetman polny koronny, hetman wielki koronny, wojewoda podolski i krakowski, pisarz. Zmarł w 1779 r.

1800 – w Krzemieńcu urodził się Michał – polski dziennikarz, krytyk literacki. Zmarł w 1835 r.

1833 – urodziła się Celina Borzęcka – błogosławiona, polska zakonnica, założycielka Zmartwychwstanek. Zmarła w 1913 r.

1844 – w Samborze urodził się Franciszek Kasparek – polski prawnik. Zmarł w 1903 r.

1892 – we Lwowie urodził się Stanisław – polski polityk, ostatni polski prezydent Lwowa, prezydent RP na Uchodźstwie. Docent na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Zmarł w 1982 r.

1911 – w Przedrzymichach Małych urodził się Feliks – polski duchowny katolicki, dominikanin, teolog, filozof. Ukończył teologię na Uniwersytecie Lwowskim. W latach 1939-41 pracował we Lwowie jako katecheta i kapelan w szpitalu wojskowym. W latach 1941-1943 w Żółkwi uczestniczył w tajnym nauczaniu religii i filozofii. Związany z tajnym harcerstwem. Zmarł w 2006 r.

1914 – pod Mołotkowem na Pokuciu doszło do jednej z najbardziej krwawych bitew Legionów Polskich z Rosjanami.

1924 – we Lwowie urodził się Zbigniew Herbert – polski poeta, eseista, dramatopisarz, autor słuchowisk; kawaler Orderu Orła Białego. Z wykształcenia ekonomista, prawnik i filozof.

Przed wojną uczył się w Państwowym VIII Gimnazjum i Liceum im. Króla Kazimierza Wielkiego we Lwowie. Po zajęciu Lwowa przez Niemców kontynuował naukę na tajnych kompletach. Zaangażował się w działalność konspiracyjną w AK. W czasie okupacji pracował m.in. jako tzw. karmiciel wszy w produkującym szczepionki przeciwtyfusowe Instytucie prof. Rudolfa Weigla.

Po maturze rozpoczął studia polonistyczne na konspiracyjnym Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, które przerwał jego wyjazd do Krakowa. Surowo i bezkompromisowo oceniał wszelkie formy współpracy z reżimem komunistycznym w Polsce, m.in. działalność Czesława Miłosza. Zmarł w 1998 r. Przeczytaj więcej o Zbigniewie Herbercie.

Kresy24.pl / Mój Lwów / Historyczne Kalendarium Kresowe – 29 października

Podziel się tym z innymi. Udostępnij na:

Komentarze nawołujące do przemocy, zawierające zniesławienia, wulgaryzmy, groźby karalne lub spam będą usuwane. Również wpisy osób podających nieprawdziwy email.

2 odpowiedzi 29 października w Historii Kresów

  1. wulgarny Odpowiedz

    29 października 2014 w 16:46

    Brawo. Wreszcie ktoś zaczął pisać o hołdzie ruskim.

  2. Luki Odpowiedz

    29 października 2015 w 12:18

    Hehehe mozemy to powtórzyć?

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *