• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Żołnierze niezapomniani

13 lis 2014

Był rok 1945.  Uczyłam się wtedy na kursach księgowości w Homlu. Czasy były ciężkie, chłodne i głodne. Miasto było zrujnowane i w niedzielę wszyscy powinniśmy byli rozbierać ruiny. Nie wystarczało ubrań i butów: dobrze pamiętam, że na ulicy było już zimno, a ja jeszcze chodziłam boso.

Mieszkałam przy ul. Prodolnej niedaleko od stacji towarowej, a na lekcje chodziłam ulicą Stalina, która po wojnie jeszcze była drewniana. W końcu tej ulicy, po lewej stronie, stał piętrowy budynek bez okien i drzwi, ogrodzony kolczastym drutem. Codziennie mijałam go i pewnego razu usłyszałam polską mowę. Bardzo się zdziwiłam, zatrzymałam się i przywitałam : „Dzień dobry!”. Co ja zobaczyłam za tym drutem? Wyglądało to strasznie. Na chłodnej ziemi siedzieli i stali ubrani w łachmany mężczyźni w młodszym i starszym wieku, wyciągając ręce i prosząc o chleb. Oni byli strasznie wygłodniali. Zapytałam : „Za co wy tutaj?” – „ Za wolną Polskę!” – odpowiedzieli. Wtedy tego nie zrozumiałam: wojna się skończyła, Polska już jest niby wolna. O czym oni mówią? A oni wyciągali ręce przez drut i prosili jeść. Gdy raz na tydzień otrzymywałam swoją porcję chleba, to zawsze szłam do nich i dawałam. Oni brali i płakali. Tak codziennie czekali i patrzyli zza drutów na mnie, kiedy szłam na lekcje i z powrotem. Tych więźniów nie gnano do rozbiórki ruin, czy oczyszczania ulic, jak więźniów Niemców. Byli chyba groźniejszymi wrogami dla władzy sowieckiej. Oni siedzieli bez pracy i jedzenia. Pilnowała ich m.in. żydowska kobieta z karabinem.

Tamto lato było bardzo chłodne, często lały deszcze. Kiedy świeciło słońce, to więźniowie siedzieli pod płotem. Im strasznie dokuczały wszy. Codziennie ktoś umierał. Zmarłych wywozili po ulicy Prodolnej w drewnianych skrzyniach, zbitych z byle jakich desek, na cmentarz prawosławny. Na skrzyni siedział jeden więzień i poganiał konia, a drugi siedział na wozie z łopatą. Na cmentarzu zakopywali ich po prawej stronie. Blisko była stacja kolejowa , chodziłam czasami prosić o suchary żołnierzy, którzy wracali z Niemiec. To było bardzo niebezpieczne i nieprzyzwoite dla młodej dziewczyny. Jednego razu na torach stał pociąg z polskimi żołnierzami, którzy jechali ze wschodu na zachód. Byli bardzo ładnie ubrani w nowe mundury. Ja podbiegłam do nich i opowiedziałam o tych, co za drutem, opowiedziałam jak oni umierają z głodu. Żołnierze z pociągu dali mi sucharów, zaniosłam je natychmiast tym naszym biednym więźniom. Jakże oni dziękowali. Po ukończeniu kursów musiałam odjeżdżać z Homla do rodzinnej miejscowości, do swoich Telechan. Chodziłam też pożegnać się z więźniami. Było zimno, oni krzyczeli, podbiegli do mnie, machali, prosili oddać ukłony za Bug do Polski. Ale wtedy Polska była komunistyczna i ukłony uwięzionych polskich patriotów tamtej Polsce nie były potrzebne. Do dzisiejszych czasów nie wiem, kim byli ci żołnierze. Być może byli to żołnierze Armii Krajowej? I teraz, po 70 latach, ja wykonując ich prośbę, oddaję pokłony tym biednym Polakom za kolczastym drutem w mieście Homlu. Czy kto z nich został żywy, czy wszyscy zmarli – nie wiadomo.

Ludmiła Jakobson

Zapisała Karina Homziuk

Echa Polesia/fot. archiwum.kalisz.pl

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24Ukraiński muzyk obraźliwie o ukraińskich żołnierzach K24Osamotniona Polska była bezsilna wobec agresji Niemiec i sowieckiej inwazji K24Ubeckie represje
  • Tagi
  • chleb
  • koń
  • Kowal
  • rabin
  • Stalin
  • Urząd Bezpieczeństwa
  • więzienia
  • wojna

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja