Wczoraj z Paryża nadeszła smutna wiadomość. W piątek zmarła Natalia Gorbaniewska, rosyjska poetka i dysydentka, wielka przyjaciółka Polski, współorganizatorka protestu w 1968 roku przeciwko sowieckiej interwencji w Czechosłowacji i tłumaczka polskiej literatury. Miała 77 lat.
W 1968 roku Natalia Gorbaniewska, wraz z kilkoma innymi dysydentami, wyszła na plac Czerwony, aby zaprotestować przeciwko tłumieniu praskiej wiosny przez sowieckie wojska. Dysydenci mieli ze sobą transparent z hasłem: „Za naszą i waszą wolność”, a za ten dowód wielkiej odwagi wiele zapłacili. Gorbaniewską zamknięto w szpitalach psychiatrycznych, w których spędziła następnych kilka lat. Po 1975 roku, gdy została zmuszona przez władze do opuszczenia Rosji, wyemigrowała do Francji, gdzie redagowała rosyjskie pisma kulturalne, pracowała też w Radiu Swoboda.
Natalia Gorbaniewska stawała w obronie wolności i godności jednostki przeciwko machinie totalitarnego państwa. Była też wielką miłośniczką Polski i jej kultury. W 1992 roku uhonorowano ją nagrodą polskiego PEN Clubu, za przekłady m.in. Czesława Miłosza, Sławomira Mrożka czy Gustawa Herlinga-Grudzińskiego na język rosyjski. W 2008 roku otrzymała tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Od 2005 roku była także obywatelką Polski.
Za symboliczną klamrę jej walki o prawdę i wolność można uznać protest z sierpnia 2013 roku, zorganizowany w rocznicę słynnej manifestacji w 1968 r. Protest, podobnie jak ten sprzed lat, zakończył się szybko, po rozwinięciu identycznego transparentu – demonstranci zostali prędko zatrzymani przez rosyjską policję. Tym razem przynamniej nie trafili później do psychuszek. Co symboliczne, oba te protesty współorganizowała Natalia Gorbaniewska.
Tu można przeczytać wywiad z Natalią Gorbaniewską, który przeprowadzili Andrzej Nowak i Grzegorz Przebinda dla gazety „Czas Krakowski” w 1990 r. Rozmowa ta znalazła się w najnowszym zbiorze wywiadów prof. Andrzeja Nowaka zatytułowanym „Historia intelektualna III RP”.
Kresy24.pl za: portal.arcana.pl
