W Panteonie-Mauzoleum na Wojskowych Powązkach spoczęły szczątki kilkudziesięciu Żołnierzy Wyklętych.
„Ci, których chowamy dzisiaj z honorami państwowymi, jako bohaterów wolnej Polski, mieli być na zawsze zapomniani. Szkalowani przez propagandę, skazywani w majestacie sądowego bezprawia, mordowani strzałem w potylicę lub haniebną śmiercią złoczyńców na stryczku, grzebani pod osłoną nocy. Wyklęci, niezłomni, najlepsi synowie polskiej ziemi”… – podczas niedzielnych uroczystości odsłonięcia Panteonu-Mauzoleum na Wojskowych Powązkach, gdzie spoczęły szczątki kilkudziesięciu Żołnierzy Wyklętych, odczytany został list przebywającego od wczoraj w ONZ prezydenta Andrzeja Dudy.
“Zbyt długo wolna Polska czekała z przywróceniem wobec nich sprawiedliwości historycznej i ludzkiej. (…) Jako prezydent Rzeczypospolitej w imieniu całego narodu polskiego pochylam czoło w hołdzie dla poległych i zamordowanych żołnierzy drugiej konspiracji. Składając ich doczesne szczątki w Panteonie-Mauzoleum, niepodległa Polska wypełnia chrześcijańską powinność i choć w niewielkiej części spłaca dług wdzięczności wobec swoich najwierniejszych synów” – napisał prezydent.
“Pragnę podkreślić, że obecna uroczystość wieńczy pierwszy etap pracy poszukiwań na Łączce, lecz ich nie zamyka. Uważam za rzecz olbrzymiej wagi, by prace ekshumacyjne zostały dokończone, a wszyscy odnalezieni – zidentyfikowani i godnie pochowani” – podkreślił. Dodał, że “prawda o heroizmie i tragedii podziemia antykomunistycznego jest fundamentem suwerennej Rzeczypospolitej”.
W uroczystościach uczestniczyły rodziny ofiar, przedstawiciele władz: premier, wicepremier, szef MON, wiceprezydent Warszawy, wojewoda mazowiecki i prezes IPN. Uroczystości zakończyła salwa honorowa i złożenie wieńców.
Uroczystości na Łączce poprzedziła odprawiona przed południem msza św. żałobna na stołecznym pl. Piłsudskiego, celebrowana przez bp polowego Wojska Polskiego Józefa Guzdka. 35 trumien ze szczątkami ofiar terroru komunistycznego, w tym pięć udekorowanych wstęgami Orderu Virtuti Militari, przewieziono później w kondukcie żałobnym na Wojskowe Powązki.
Panteon ma formę kamiennych jasnych bloków tworzących zwarty czworobok. Jego projekt, wybrany w konkursie, przygotowali architekci Jan Kuka i Michał Dębek. Na zewnętrznej części mauzoleum umieszczono inskrypcje – symbol narodowego orła i krzyż oraz napis “Niezłomni Wyklęci. Panteon-Mauzoleum żołnierzy i działaczy podziemia niepodległościowego zamordowanych przez reżim komunistyczny w latach 1945-1956. Wierni Bogu i Ojczyźnie złożyli najwyższą ofiarę w bohaterskiej walce o godność i wolność Rzeczypospolitej”.
Całość uzupełnia fragment wiersza Artura Oppmana “Pacierz za umarłych” – “Gdzie są ich groby Polsko! Gdzie ich nie ma! Ty wiesz najlepiej – i Bóg wie na niebie!” oraz cytat z Ewangelii św. Łukasza 19,40 “Jeśli ci umilkną, kamienie wołać będą” i tekst opowiadający historię miejsca.
W środku mauzoleum znalazły się nisze, w których zostaną umieszczone trumny zawierające szczątki ofiar odnalezione podczas prac archeologiczno-ekshumacyjnych na Łączce. Na zamykających je pokrywach jest narodowe godło, imię, nazwisko, stopień wojskowy, najbardziej popularny pseudonim, data i miejsce urodzenia oraz data śmierci bez miejsca. Umieszczono je jedynie w przypadku, jeżeli jest inne niż Warszawa, a rodzina ofiary życzyła sobie, by spoczęła ona w mauzoleum.
Kresy24.pl/dzieje.pl (PAP)
