Tajny obiekt wojskowy „Centrum Logistyczne w rejonie klimowickim”. Budynki są chronione systemem ochrony przeciwdronowej. Źródło: raport BELPOL „Militaryzacja Białorusi”. Fot: news.zerkalo.io
Stowarzyszenie Biełpol, we współpracy ze Społecznością Kolejarzy, przygotowało obszerną analizę „Militaryzacja Białorusi”. Dokument szczegółowo opisuje, jak władze kraju przestawiają gospodarkę na tory wojskowe, zmieniają przepisy, aby sprostać potrzebom rekrutacyjnym, oraz przygotowują infrastrukturę do przerzutu wojsk rosyjskich. Prezentacja raportu odbyła się na zamkniętym panelu w ramach Warsaw Security Forum. Redakcja „Zerkało” rozmawiała z przedstawicielem Biełpolu o głównych wnioskach zawartych w dokumencie.
Raport składa się z czterech części, analizujących przygotowanie społeczeństwa, dostosowanie obiektów cywilnych do potrzeb armii, funkcjonowanie przedsiębiorstw i zmiany w prawie.
„W poprzednich latach dość pokrótce omawialiśmy pewne elementy militaryzacji” – wyjaśnia przedstawiciel BELPOL – u Władimir Żygar. To organizacja działająca na emigracji, skupiająca byłych oficerów wywiadu, wojska, prokuratorów, którzy wypowiedzieli posłuszeństwo reżimowi Łukaszenki.
„Teraz pokazaliśmy, jak budowana jest infrastruktura wojskowa. Jeśli przyjrzymy się lokalizacji różnych wież telekomunikacyjnych, zauważymy, że wszystkie powstają wzdłuż głównych dróg. W normalnych warunkach wieże te powinny być rozmieszczone od centrum do granic – aby centrum mogło kontrolować cały kraj. Widzimy jednak, że na Białorusi budowa infrastruktury przebiega ze wschodu na zachód. Odbywa się to za rosyjskie pieniądze i bardzo często z komponentów produkowanych przez Federację Rosyjską”.
Jako przykład ukrywania takich projektów, przywołano w raporcie centrum logistyczne w rejonie klimowickim niedaleko Kryczewa.
„Docelowo to tam zostanie rozmieszczony Oresznik (rosyjski system rakietowy zdolny do przenoszenia głowic jądrowych – red.), ale będzie on maskowany jako centrum logistyczne. Jednocześnie widzimy, że systemy obrony przeciwdronowej, przeciwlotniczej i wiele innych już tam są” – dodał przedstawiciel BELPOL.
Autorzy raportu zwrócili uwagę na Białoruskie Koleje, które również zostało przejęte przez wojsko. „
Jak wynika z informacji zebranych przez niezależną organizację „Wspólnota Kolejarzy”, po rozpoczęciu pełnoskalowej wojny w 2022 roku zmieniono sposób zarządzania transportem kolejowym.
W Centrum Zarządzania Przewozami mają stale przebywać wojskowi, a system został przygotowany do szybkiego przyjmowania i przerzucania dużych zgrupowań wojskowych. Co istotne, operacje te mogą odbywać się bez wykorzystywania publicznie dostępnych stacji.
To oznacza, że kolej może pełnić nie tylko funkcję cywilnego środka transportu, lecz także narzędzia sprawnego przemieszczania wojsk. Dla Polski, państw bałtyckich i Ukrainy takie przygotowania mają istotne znaczenie dla oceny zagrożeń ze strony rosyjsko-białoruskiego sojuszu.
Kolejny rozdział raportu dotyczy gospodarki. Autorzy wskazują, że produkcja broni i amunicji na potrzeby Rosji stała się jednym z głównych czynników podtrzymujących działalność wielu białoruskich przedsiębiorstw.
W praktyce oznacza to coraz silniejsze powiązanie części białoruskiego przemysłu z rosyjskim sektorem zbrojeniowym. W warunkach trwającej wojny takie uzależnienie może dodatkowo ograniczać możliwości prowadzenia przez Mińsk samodzielnej polityki.
Raport opisuje również zmiany prawne, które zdaniem jego autorów utrwalają podporządkowanie Białorusi Rosji w dziedzinie obronności. Chodzi między innymi o rezygnację w konstytucji z zapisów dotyczących neutralności i statusu bezatomowego oraz zawieranie kolejnych porozumień z Moskwą.
Dokument „Militaryzacja Białorusi” zaprezentowano 12 października podczas zamkniętego okrągłego stołu w ramach Warszawskiego Forum Bezpieczeństwa. W spotkaniu uczestniczyli zagraniczni eksperci, dyplomaci i politycy. Obrady otworzyła Swiatłana Cichanouska.
Przedstawiciel Belpol, Uładzimir Żyhar, powiedział portalowi „Zerkało”, że wszystkie 50 miejsc przeznaczonych dla uczestników spotkania zostało zajętych. Jak relacjonował, zagranicznych gości szczególnie interesowało to, w jaki sposób militaryzacja Białorusi może zagrażać Polsce, państwom bałtyckim i Ukrainie — oraz jakie działania należy podjąć, aby zapobiec ewentualnej agresji.
Belpol wcześniej przekazywał stronie ukraińskiej tajne informacje dotyczące militaryzacji Białorusi. Organizacja publikowała również raport o roli Chin we wspieraniu białoruskiego przemysłu zbrojeniowego.
