• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 20 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Rodzina Państwa Andalickich i Ostapów z Wołkowyska

27 lip 2012

(Na podstawie wiadomości Państwa Alicji i Pawła Grzesiak)

Wołkowysk ul. Ziemiańska (ros. Dworjańska)

„Wysyłam 4 widokówki – zdjęcia Wołkowyska 1912 rok, wyd. Ruczyk-Wołkowysk, na których z tyłu zapisana jest korespondencja mojej rodziny. Jestem w posiadaniu aktu urodzenia mojej babci : Anna Andalicka córka Jana( cyrylica Iwana Ostapa) oraz Józefy z domu Jaroszewicz ur. 18.09.1886r w Wołkowysku, zarejestrowana pod nr. 121 – akt spisany cyrylicą. Szczególnie byłbym ciekaw przodków Jana Andalickiego oraz mamy mojej babci Józefy z domu Jaroszewicz. Udało mi się dojść tylko do tego że J. Andalicki figuruje w spisie wyborców do Dumy Gubernii Grodzieńskiej z 1912r. Dalej to nazwisko spowija tajemnica”.

Wołkowysk ul. Aleksandryjska

Ważniejsze wiadomości o Wołkowysku wg Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i innych…, T.XIII, s. nr 875 – Warszawa Druk „Wieku” Nowy Świat nr 61 z 1893 r.

Nazwa miasteczka ma pochodzić od nazwisk dwóch rozbójników Wołoko i Wisek, którzy napadali na podróżnych w puszczy koło rzeki Nietupy. Rozbójników pokonał niejaki Zabejko, a na miejscu ich kryjówek „kazał zbudować kilka lepianek”, a osadę nazwał Wołkowisek.

Inne podanie z ok. 1000 r. po Chr., mówi o niejakim Maksie Pusta, który wyznaczył granice osady – „obłowy”, wykopał sadzawkę i zbudował świątynię Nii. Na południu „ obłowy” znajdowała się świątynia Śmigusa. Z tego czasu znane jest nazwisko starszyny Wygheejtes al. Wyheis, który z czasem miał zbudować zamek. W XI wieku było tam kilka świątyń pogańskich.

Wołkowysk ul. Kościelna

Wołkowysk pustoszyli Jaćwingowie ( Jatwiagi ) – 1038, Tatarzy – 1224, 1241. W 1252 zdobyty przez ks. wołyńskiego Wasila , przechodził „to w ruskie to w litewskie ręce”. W 1258 król litewski Mendog odbudował i upiększył zamek. Po śmierci Giedymina w 1339 Wołkowyskiem władał jego syn Koryat – matka księżniczka ruska Jewna. Z kolei jego syn Aleksander w 1365 wyprawił się z Olgierdem p-ko Krzyżakom, czego efektem była duża liczna jeńców, których przyprowadzili do Wołkowyska. W 1385r. z Wołkowyska Jagiełło wyprawił posłów do Krakowa z ofertą przyjęcia wiary katolickiej w zamian za obranie królem i rękę Jadwigi. W Wołkowysku w 1386 Jagiełło przyjmował poselstwo polskie na czele ze starostą lubelskim Włodkiem, podstolim krakowskim Piotrem Szafrańcem i innymi…

Litwa przyjęła chrześcijaństwo, a świątynie pogańskie zburzono. W.ks. Witold zbudował w mieście kościół pw.św. Mikołaja. W 1409 napadł na miasto mistrz krzyżacki Ulryk v. Jungingen. W kilka lat Wołkowysk odbudował się na prawie magdeburskim. W 1565 Zygmunt August nadał plebanii wołkowyskiej 10 włók ziemi, w 1598 Oskierko ufundował klasztor Jezuitów. W 1656 walczyły pod miastem wojska szwedzkie, polsko – litewskie i sprzymierzone tatarskie. Szwedów zwyciężono – w mieście znajdował się szaniec zwany Szwedzką Górą. W 1662 miasto zniszczone podczas wojny z Moskwą. W 1700 wzniesiono cerkiew unicką, w mieście był kościół katolicki. Po rozbiorach Rzeczypospolitej 1795, od 1802 w guberni grodzieńskiej. W czasie odwrotu Napoleona 1812, pod miastem wielka bitwa Francuzów z Rosjanami – miasto zniszczono doszczętnie.

„Pod względem etnograficznym pomiędzy ludnością najliczniej reprezentowane jest plemię litewskie ( w 1860 – 37500 dusz ), dalej biało i wielkoruskie ( do 25000 ) i polskie ( do 9000 )” – dane

dla powiatu.

W przeszłości mieszkańcy zajmowali się przeważnie rolnictwem i prowadzono handel zbożem, które wywożono Niemnem do Królewca i Kowna. Zmieniło się to pod zaborem rosyjskim, kiedy w drugiej połowie XIX wieku wybudowano kolej żelazną.

W XVI wieku w Wołkowysku znajdowały się ulice: Słonimska, Jasionowa, Biskupia, Jezuicka, Wileńska, Piekarska, Piaskowa, Zamkowa, Piotroszowska.

Na kartkach – widokówkach , wiek XX pod zaborem rosyjskim – znajdują się ulice: Kolejowa, Dworjanska ( Ziemiańska ), Kościelna, Aleksandryjska. Autorzy Słownika Geograficznego …, napisali: „ Były tam kuźnie przy ul Słonimskiej. Przy tejże ulicy, na rogu dzisiejszej ulicy Aleksandryjskiej i Kościelnej znajdował się klasztor jezuitów, fundowany w r. 1598 przez Oskierkę”.

Za I Rzeczpospolitej powiat wołkowyski należał do województwa nowogródzkiego.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 i po Traktacie Ryskim 1921, w latach 1921 – 1939, Wołkowysk należał do województwa białostockiego. Na podstawie I Narodowego Spisu Powszechnego z 1921 r., Wołkowysk liczył – 11.100 mieszkańców ( mężczyzn – 5459, kobiet – 5641 ). Wyznania rz.katolickiego – 4622, prawosławnego – 1282, ewangelickiego – 20, mojżeszowego – 5130, inne chrześcijańskie – 21, inne – 5. Wg narodowości: Polacy – 6355, Białorusini – 243, Niemcy – 2, Żydzi – 4360, Inni – 140. Wg Słownika… w 1891 r. w mieście 8057 mieszkańców ( 4654 mężczyzn, 3403 kobiety ), wg wyznania – 1934 prawosławnych, 2753 rz.katolików, 16 protestantów, 3332 wyznania mojżeszowego i 23 mahometan.

Ludność Wołkowyska, tak jak całego W.Ks.Litewskiego była etnicznie wielonarodowa.

 

Stanisław Karlik

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

20 września w Historii Kresów20 września w Historii Kresów K24Żyrinowski: Trzeba podzielić Ukrainę K24Poeta, żołnierz, patriota. Po 210 latach wrócił na Podole
  • Tagi
  • Cerkiew prawosławna
  • Gedymin
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • Jagiełło
  • Jaroszewicz
  • Kościół katolicki
  • Kowno
  • Kraków
  • Kresy Wschodnie
  • Królewiec
  • Mendog
  • Napoleon
  • Niemen
  • Polacy na Białorusi
  • Polacy na Kresach
  • religia
  • traktat
  • Traktat Ryski
  • Wołkowysk
  • Żydzi

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

Trzeci cios w Most Krymski! Co wiadomo o skutkach? (WIDEO)

Trzeci cios w Most Krymski! Co wiadomo o skutkach? (WIDEO)

„Jedno słowo po polsku i idziesz do karceru”

„Jedno słowo po polsku i idziesz do karceru”

Tajemniczy ruch ludzi Trumpa. Tuż po rozmowach face to face z Putinem jadą do Berlina

Tajemniczy ruch ludzi Trumpa. Tuż po rozmowach face to face z Putinem jadą do Berlina

Białoruski noblista ogłosił to po 30 latach!

Białoruski noblista ogłosił to po 30 latach!

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja