Seimas Litwy. Fot: lrs.lt/sip
Litewski Sejm rozpoczął pracę nad dalszym ograniczeniem działalności obywateli Rosji i Białorusi na Litwie. Jak podaje podaje strona internetowa litewskiego Seimasu, litewski parlament poparł zaostrzenie sankcji krajowych wobec Białorusi i Rosji. Na posiedzeniu plenarnym 93 posłów opowiedziało się za rozpatrzeniem nowych sankcji, zaś czterech wstrzymało się od głosu. Żaden z parlamentarzystów nie głosował przeciw. Tym samym Sejm rozpoczął proces zaostrzania warunków dla swoich agresywnych sąsiadów.
Nowe ograniczenia zabraniają obywatelom Białorusi i Rosji nabywania nieruchomości. Szczególne obawy budzą te znajdujące się w pobliżu obiektów strategicznych i wojskowych.
Strefa obejmująca te nieruchomości została zdefiniowana w ustawie o ochronie obiektów o znaczeniu dla bezpieczeństwa narodowego.
„Celem tego nowego ograniczenia jest znaczne zmniejszenie ryzyka i zapobieganie potencjalnym działaniom wywiadowczym, obserwacyjnym lub innym, które mogłyby być prowadzone z wykorzystaniem nieruchomości nabytych w pobliżu obiektów kluczowych dla bezpieczeństwa narodowego” – powiedział wiceminister spraw zagranicznych Vidmantas Verbickas. „Ma ono również na celu ograniczenie możliwości wykorzystywania nieruchomości do wspierania działań hybrydowych, w tym monitorowania ćwiczeń wojskowych, śledzenia ruchów wojsk, gromadzenia informacji czy organizowania prowokacji” – podkreślił.
Według wiceministra podobne ograniczenia wprowadziły już Łotwa, Estonia i Finlandia.
Laurynas Kasčiūnas, lider opozycyjnych konserwatystów, który apelował o poparcie tego rozwiązania, argumentował, że takie zabezpieczenie jest niezbędne dla ograniczenia ryzyka związanego z działalnością wywiadowczą.
Dane Centrum Rejestrów z maja bieżącego roku wskazują, że około 5100 obywateli Rosji i blisko 2800 obywateli Białorusi posiadających zezwolenie na pobyt czasowy lub stały na Litwie nabyło już nieruchomości, w tym obiekty położone w pobliżu miejsc kluczowych dla bezpieczeństwa narodowego.
Proponowane zmiany mają na celu m.in. odmowę wjazdu do kraju osobom fizycznym i prawnym, które prowadzą lub prowadziły działalność edukacyjną, kulturalną, sportową bądź artystyczną na terytoriach Ukrainy zaanektowanych i okupowanych przez Rosję. Dotyczy to również osób, które bezpośrednio lub pośrednio wspierały wojnę rozpętaną przez Kreml bądź brały w niej udział.
„Chcemy zapobiec wykorzystywaniu działań w dziedzinie edukacji, sportu, kultury, nauki, sztuki czy rozrywki do celów propagandowych, fałszowania historii i kształtowania narracji mających wpływać na społeczeństwo litewskie, a także wykorzystywaniu tych sektorów jako narzędzia politycznego” – wyjaśnił Verbickas.
Powyższe ograniczenia nie dotyczyłyby osób, które na wspomnianych terytoriach „jednoznacznie sprzeciwiały się agresji, okupacji lub aneksji, publicznie wyrażały dezaprobatę wobec tych działań, a ich aktywność obiektywnie nie przyczyniała się do realizacji interesów władz okupacyjnych”.
Propozycja zakłada również odmowę wjazdu osobom angażującym się w działania lub politykę podważającą integralność terytorialną, suwerenność i niepodległość Ukrainy bądź zagrażającą bezpieczeństwu.
Ministerstwo proponuje, aby osoby chcące wjechać na Litwę były zobowiązane do podpisania publicznie dostępnego oświadczenia potępiającego agresję Rosji na Ukrainę i wyrażającego poparcie dla jej integralności terytorialnej; odmowa podpisania tego dokumentu uniemożliwiłaby im prowadzenie działalności na terenie kraju.
W przypadku braku wspomnianych okoliczności, przedstawiciele Rosji i Białorusi mogliby działać na Litwie wyłącznie jako uczestnicy neutralni, nie reprezentując państw, których są obywatelami.
Jeśli Sejm zatwierdzi proponowane zmiany w ustawie o środkach ograniczających w związku z agresją zbrojną na Ukrainę, wejdą one w życie 1 stycznia przyszłego roku. Umowy dotyczące działalności publicznej zawarte przed tą datą powinny zostać zweryfikowane i zmienione do końca lutego 2027 roku.
Władze Litwy wprowadziły krajowy system sankcji w 2023 roku i kilkukrotnie go przedłużały. Obecne przedłużenie obowiązuje do końca 2027 roku. Sankcje obejmują między innymi zawieszenie rozpatrywania wniosków Białorusinów i Rosjan o zezwolenie na pobyt czasowy. Ponadto zezwolenia na pobyt osób, które podróżowały na Białoruś lub do Rosji więcej niż raz w ciągu trzech miesięcy kalendarzowych, zostaną automatycznie cofnięte.
