Cmentarz Orląt – miejsce święte

Jedna z najważniejszych dla Polaków nekropolii na Ukrainie: Cmentarz Łyczakowski we Lwowie. Na stokach wzgórz, w jego wschodniej części, znajduje się dla Polaków miejsce święte – Cmentarz Obrońców Lwowa.

Na Cmentarzu Łyczakowskim spoczywa wielu znanych Polaków, w tym przedstawiciele czterech pokoleń bojowników o wolność i niepodległość Polski: uczestnicy insurekcji kościuszkowskiej, żołnierze napoleońscy, uczestnicy powstań – listopadowego i styczniowego, obrońcy Lwowa. Są tu pochowani przedstawiciele świata sztuki, kultury i nauki, ludzie zasłużeni dla Polski.

We wschodniej części, zwanej przez Polaków Campo Santo (miejsce święte), rozciąga się Cmentarz Obrońców Lwowa – mogiły Polaków poległych w obronie Lwowa, w czasie wojny polsko-ukraińskiej w latach 1918-1919, i w czasie wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. Pochowanych jest tu blisko 3 tys. żołnierzy, głównie chłopców – stąd nazwa Cmentarz Orląt.

Nad cmentarzem dominuje położona na szczycie wzniesienia kaplica Obrońców Lwowa, zbudowana w kształcie rotundy. Poniżej znajdują się katakumby, w których spoczywa 72 bohaterów, poległych w pierwszych listopadowych dniach 1918 roku. Obok nich zlokalizowano pomnik lotników amerykańskich, którzy w polskich mundurach walczyli w armii polskiej oraz pomnik ku czci Francuzów poległych w obronie Polski.

Po II wojnie światowej Cmentarz Orląt władze ZSRS zmieniły w wysypisko śmieci. W latach 70. zburzono kolumnadę, część mogił zrównano z ziemią, a na innych zbudowano asfaltową drogę. W katakumbach otwarto zakład kamieniarski, a gruz z nagrobków posłużył za fundament stawianego we Lwowie pomnika Lenina.

Ponowne otwarcie nekropolii, które nastąpiło w czerwcu 2005 r., poprzedziło wiele lat uzgodnień i negocjacji między władzami Polski i Ukrainy, dotyczących m.in. treści napisu na płycie głównej i nagrobkach. Strona ukraińska uważała, że napisy o bohaterstwie Polaków mają charakter antyukraiński. Przedwojenna inskrypcja brzmiąca: “Nieznanym bohaterom poległym w obronie Lwowa i Ziem Południowo-Wschodnich” została ostatecznie zastąpiona napisem na płycie głównej: “Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę”.

Strona ukraińska nie zgodziła się także na powrót kamiennych lwów, które znajdowały się na Cmentarzu Orląt przed II wojną światową. Symbol miasta – lwy to, według strony ukraińskiej, symbol zwycięstwa, stąd niezgoda na ich umieszczenie.

Nie przegap w tym temacie:

16 stycznia w Historii Kresów Ponad 25 tys. zniczy z Podkarpacia na lwowskie cmentarze Cmentarz Łyczakowski bez dyrektora. Nie wszyscy zapłaczą