29 listopada 1961 r została przerwana sześćsetletnia historia Fary Witoldowej. Grodzieńska świątynia podzieliła los wielu katolików na Białorusi. Kościół, który przetrwały pożary, wojujący ateizm, stał się ofiarą nadgorliwości grodzieńskich władz komunistycznych, które w 1961 roku wydały rozkaz wysadzenia jej w powietrze.
Ufundowany przez księcia Witolda drewniany kościół był najstarszą świątynią Grodna. Kilka razy płonął, ale za każdym razem był odbudowywany – m.in. za panowania Aleksandra Jagiellończyka i za czasów królowej Bony. Gdy Grodno stało się siedzibą króla Stefana Batorego, kazał on wznieść nową, tym razem murowaną świątynię. Według zachowanych dokumentów zakonu jezuitów, nowa świątynia została zbudowana w latach 1584-1587 w stylu gotycko-manierystycznym. Autorem projektu najprawdopodobniej był Santi Gucci – architekt i rzeźbiarz królewski.
Po rozbiorach Polski Grodno znalazło się pod okupacją rosyjską, świątynia została przerobiona na cerkiew. W trakcie przeprowadzonej przebudowy dodano jej m.in. cerkiewne kopuły. Po I wojnie światowej oraz starciach polsko-bolszewickich fara wróciła w ręce katolików i do 1939 r. była kościołem garnizonowym.
Po zakończeniu II wojny światowej gdy przyszło tzw. bolszewickie wyzwolenie, sowieci zamknęli kościół, a następnie w 1949 roku przerobili go na magazyn.
Agonia świątyni trwała do lat 60. XX wieku. 8 marca 1961 r. grodzieński komitet wykonawczy na wniosek dyrektora muzeum krajoznawczego wydaje rozporządzenie nr 213 “O zburzeniu, znajdującego się w stanie awaryjnym budynku byłego kościoła wojskowego przy placu Sowieckim”. Członkowie komitetu wykonawczego rozpatrzywszy wniosek o zburzeniu budynku kościoła, jednogłośnie postanowili, że obiekt ma być zburzony zgodnie z planem generalnej zabudowy miasta i poinformowali o środkach technicznych jakie mają być użyte podczas tej operacji.
29 listopada 1961 r. specjalistyczna jednostka pirotechniczna z Leningradu wykonała haniebne rozporządzenie komunistycznych władz miejskich.
Kresy24.pl/belsat.eu/zpb.org
