Państwowe Archiwum Szwecji przekazało Ukrainie trzy egzemplarze Konstytucji Filipa Orlika. Oryginał tego dokumentu zostanie wypożyczony Ukrainie i będzie eksponowany w jej Święto Niepodległości. Poinformował o tym prezydent Wołodymyr Zełenski podczas uroczystego posiedzenia Rady Najwyższej z okazji 25. rocznicy uchwalenia Konstytucji Ukrainy.
„Ćwierć wieku temu, właśnie tego dnia, w tej samej sali narodził się bardzo ważny symbol naszej historii, naszej niepodległości i naszego państwa” – powiedział.
Prezydent złożył gratulacje wszystkim obywatelom z okazji Dnia Konstytucji Ukrainy i 25. rocznicy jej uchwalenia.
„Wiecie, w tak znaczącym, wyjątkowym dniu bardzo chciałbym nie tylko coś powiedzieć, ale także zrobić coś ważnego. Zrobić coś więcej niż typowe pamiątkowe znaczki i monety z napisem „Konstytucja Ukrainy – 25!”. Przed przyjazdem tutaj, tradycyjnie, jak co roku, złożyłem kwiaty pod pomnikiem Filipa Orlika, hetmana armii zaporoskiej i autora słynnej Konstytucji z 1710 r., zwanej pierwszą pisaną Konstytucją Europy. Zdecydowana większość z nas o tym wie, słyszała, czytała lub studiowała” – powiedział.
Jednak według Zełenskiego zdecydowana większość Ukraińców nigdy tego dokumentu nie widziała.
„Ponadto przez 311 lat Konstytucja Filipa Orlika nigdy nie była w domu, w jego ojczyźnie. To nie jest właściwe. To niesprawiedliwe. I to trzeba poprawić – podkreślił.
W związku z tym Zełenski podzielił poinformował, że Państwowe Archiwum Szwecji (Riksarkived) przekazało Ukrainie trzy egzemplarze Konstytucji Filipa Orlika. Jeden z nich został wystawiony w holu Rady Najwyższej. Drugi będzie przechowywany w Kancelarii prezydenta Ukrainy, trzeci w Sądzie Konstytucyjnym.
Prezydent dodał, że na 30. rocznicę odzyskania przez Ukrainę niepodległości, po raz pierwszy od 311 lat, Szwecja wypożyczy Ukrainie oryginał Konstytucji Filipa Orlika.
„Wraz z buławą hetmana Filipa Orlika i hetmana Iwana Mazepy każdy będzie go mógł zobaczyć w Soborze św. Zofii” – powiedział.
Przypomnijmy, że dokument został wydany 5 kwietnia 1710 r. w mieście Bendery przez hetmana Filipa Orlika dla starszyzny kozackiej i wojska zaporoskiego.
W konstytucji znalazły się zapisy m.in. o podporządkowaniu metropolii kijowskiej patriarsze Konstantynopola. Określono w nim również granice państwowe kozackiej Ukrainy.
Władza hetmana zaporoskiego została ograniczona i poddana kontroli – konflikty między hetmanem a kozakami miały być rozstrzygane w sądzie.
Ponadto, zgodnie z dokumentem, obowiązkiem hetmana była ochrona poddanych przed szykanami i nadużyciami.
Stolicą Ukrainy był Kijów. Miastom potwierdzono prawa samorządowe.
Opr. TB, https://www.president.gov.ua/
fot. https://www.president.gov.ua/
