W dniach 17 – 22 września 2019 roku laureaci I stopnia 10. edycji konkursu „Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy…” uczestniczą w wyjeździe edukacyjnym „Śladami Polaków na Białorusi”. 19 września dotarli na podmińskie uroczysko Kuropaty, miejsce kaźni ofiar represji stalinowskich, gdzie obok Białorusinów leżą Polacy.
Uczniowie wraz z opiekunami i organizatorami wyjazdu odwiedzają miejsca nierozerwalnie związane z historią i kulturą Polski: Brześć, Pińsk, Słuck, Bobrujsk, Mińsk, Kuropaty, Nieśwież, Nowogródek i Grodno. Polesie, Ruś Biała i Poniemnie to historyczne części dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego, a mieszkający tam Polacy do dzisiaj kultywują dziedzictwo I Rzeczypospolitej.
W Grodnie uczestnicy wyprawy wezmą udział w oficjalnych uroczystościach 80. rocznicy obrony tego miasta przed Armia Czerwoną, które odbędą się w piątek, 20 września 2019 r.
Konkurs „Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy…” jest projektem edukacyjnym realizowanym przez Biuro Edukacji Narodowej we współpracy z Muzeum Katyńskim w Warszawie. Adresowany jest do młodzieży szkół ponadpodstawowych. Jego uczestnicy mieli w tym roku za zadanie stworzyć kartę do albumu o konkretnej ofierze Zbrodni Katyńskiej.
Na dzień rozpoczęcia wyprawy na Białoruś wybrali 17 września, datę jakże symboliczną. Tego dnia Armia Sowiecka, realizując postanowienia paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939 r. dokonała agresji na II Rzeczypospolitą. Symbolicznym dopełnieniem IV rozbioru Polski była wspólna, niemiecko-sowiecka defilada w Brześciu Litewskim.
W 80. rocznicę tego tragicznego dla Polski wydarzenia laureaci konkursu „Sprzączki i guziki z orzełkiem ze rdzy” rozpoczęli swoją podróż „Śladami Polaków na Białorusi”. Po przekroczeniu granicy na Bugu dotarli do Brześcia. Stanęli na ówczesnym placu Romualda Traugutta, w miejscu defilady. Obejrzeliśmy zbudowane w latach 20. i 30. budynki polskich instytucji państwowych. Oczyma wyobraźni zobaczyli niemieckiego generała Guderiana i sowieckiego kombryga Kriwoszeina, odbierających przerażający pochód przed gmachem polskiego Urzędu Województwa Poleskiego.
Następnie udali się na teren ówczesnej twierdzy II Rzeczypospolitej w Brześciu. Tło historyczne wydarzeń sprzed 80 lat przybliżali laureatom konkursu „Sprzączki….”: Julia Lewandowska – pilot wyjazdu, Artur Kolęda z Biura Edukacji Narodowej IPN oraz Tomasz Szczepański z Muzeum Katyńskiego.
19 września młodzież z Polski była na Kuropatach, w miejscu kaźni ofiar represji politycznych z czasów stalinowskich, gdzie uczestnicy złożyli kwiaty i zapalili znicze.W objeździe miejsc pamięci na Białorusi uczestniczy 26 uczniów szkół ponadgimnazjalnych.
Na Kuropatach spoczywają w masowych grobach ofiary egzekucji dokonywanych przez NKWD – zarówno Polacy z tzw. “operacji polskiej NKWD” jak i Białorusini. Według danych białoruskich – kilkadziesiąt do stu tysięcy, według niezależnych historyków, w tym Zenona Paźniaka – od 100 tys. do 250 tys. Profesor Zdzisław Winnicki z Uniwersytetu Wrocławskiego podaje liczbę 250 tys. Zdaniem historyków, może tu spoczywać także 3 872 Polaków z Białoruskiej Listy Katyńskiej.
Kresy24.pl za IPN
