• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Kontra

25 lis 2012

Ten trzeci tom dzieł Mackiewicza z kultowej serii wydanej przez londyńską Kontrę w 1993 r. może wydać się kontrowersyjny nawet niejednemu miłośnikowi twórczości tego wielkiego polskiego pisarza i publicysty. Jest to bowiem powieść o ludziach, których zarówno w sowieckiej jak i w polskiej historii nie wolno było dotychczas traktować inaczej niż jako hitlerowskich kolaborantów. Mowa o kozakach dońskich i żołnierzach innych narodów byłego ZSRR walczących w II wojnie światowej przeciw Sowietom, a po jej zakończeniu wydanych im przez aliantów na śmierć na podstawie układu jałtańskiego – o Gruzinach, Azerach, Czeczenach, Czerkiesach, Karaczajach, Bałkarach, Osetyńcach, Dagestańczykach, Kabardyńcach, Tatarach, Turkmenach i Inguszach, a także o samych Rosjanach walczących po stronie niemieckiej przeciwko imperium Stalina.

My, Polacy, postrzegamy te formacje głównie poprzez pryzmat potwornych zbrodni dokonanych na warszawskiej Ochocie przez tzw. RONA (Rosyjską Narodową Armię Wyzwoleńczą), dowodzoną przez Bronisława Kamińskiego w czasie tłumienia Powstania Warszawskiego. Sam Kamiński, choć Polaków nienawidził, był z pochodzonia pół-Polakiem, urodzonym w Poznaniu. Warto jednak pamiętać, że w tym samym czasie zdecydowana większość oddziałów kozackich odmówiła Niemcom podjęcia walki przeciwko powstańcom.

W swojej powieści Mackiewicz pokazuje losy i motywacje tych ludzi, którzy uciekając wraz z całymi rodzinami przed sowieckim ludobójstwem i usiłując przeciwstawić się zniewoleniu swoich narodów, dokonali dramatycznego wyboru, opowiadając się po stronie Niemiec.

Liczba członków tych antykomunistycznych formacji, przytaczana przez Mackiewicza na podstawie źródeł dokumentalnych, obala sowiecki mit o „wojnie ojczyźnianej” – otóż jeszcze w 1944 r. służyło w nich od 1.200.000 do 1.600.000 żołnierzy! Trudno się temu dziwić, skoro według badań, na terenie Białorusi zwolenników Rosji sowieckiej było w tym czasie zaledwie 20%, zaś przeciwników – 60%, na Krymie zwolenników ZSRR było mniej niż 10%, zaś przeciwników – ponad 60%, na Ukrainie – zwolenników 9%, przeciwników – 81%, na Północnym Kaukazie – zwolenników zaledwie 4%, przeciwników – 76%, w obwodach Dońskim i Kubańskim – zwolenników – 4%, przeciwników – 87%, zaś ludność tatarska czy Kałmucy nadwołżańscy prawie w 100% opowiadali się przeciwko sowietom! Co ciekawe, nawet w Obwodzie Leningradzkim, w przeważającej mierze rosyjskim, za sowietami opowiadało się w pewnym okresie zaledwie 14% ludności, zaś przeciwko nim – 62%. Jeśli kogoś te liczby szokują to niech odpowie sobie na pytanie: czy w Polsce w tym czasie było inaczej?

Jak słusznie zauważa Mackiewicz, liczby te nie były wygodne ani dla władz sowieckich, ani dla walczących z Niemcami zachodnich aliantów. A przecież pokazują one jak powszechny był sprzeciw wobec komunistów w samym imperium Stalina.

Tymczasem w 1945 r. dziesiątki tysięcy tych uchodźców ze Wschodu, którzy nie byli żadnymi zbrodniarzami wojennymi, „cywilizowana Europa”, rękami armii brytyjskiej – w imię dobrych stosunków ze Stalinem – siłą wydała sowietom na śmierć. Nie pomogły prośby: „Zabijcie nas, ale nie wydawajcie bolszewikom!” W „Kontrze” Mackiewicz pokazuje tragiczne okoliczności tego haniebnego dla aliantów epizodu II wojny, opisanego zresztą przez niego także w opowiadaniu „Zbrodnia w Dolinie Drawy” i „Po latach na miejscu zbrodni nad Drawą”.

Tę powieść powinien przeczytać każdy kto chce znać całą prawdę o tamtym czasie, nawet jeśli obala ona wygodny czarno – biały propagandowy stereotyp, do którego przez lata przywykliśmy.

Czytelnik Kresowy

„Kontra”

Józef Mackiewicz

wyd. Kontra (Londyn, 1993)

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta„Przechadzki po Wilnie i jego okolicach” — jedno z najważniejszych źródeł informacji o przeszłości miasta K24„Krymnasz” jest całym sercem za rosyjską interwencją w Syrii (WIDEO) K24Adolf Pilch, „Partyzanci trzech puszcz”
  • Tagi
  • historia
  • historia Kresów Wschodnich
  • II wojna światowa
  • Jałta
  • Kozacy Dońscy
  • Krym
  • książki
  • literatura
  • Mackiewicz
  • wojna
  • zbrodnie sowieckie

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Słowa Łukaszenki dają do myślenia. Ukraina szykuje się na powtórkę

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

Zielone ludziki Putina wchodzą na Białoruś! Milicja bezradna

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja