• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 17 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Fenomen Poleszuka

20 lut 2020

fot: budzma.by

„Gdyby Poleszuk mógł samodzielnie i bezkarnie polować na swej ziemi, wytępiłby wszystko, co żyje…”, – pisał o rdzennych mieszkańcach „błót, wody i lasów” Ferdynad Antoni Ossendowski w swojej książce „Polesie”, wydanej w 1934 roku. Jednak nie osądzał ich tłumacząc czytelnikom, że zjawisko to wynika z niepewności jutra i panującej na Polesiu biedy, a zarazem z wielkim uznaniem odnosząc się do ich umiejętności łowieckich:

„…Tyle strachów i dziwów w tej niesamowitej puszczy! Nie powstrzymają one jednak Poleszuka. Smagany batem głodu i zrozumiałą żądzą zdobyczy, nieświadomy szerzonego zniszczenia, ślizga się krętemi ścieżkami w labiryncie kniei, zagląda do najgłębszych tajni leśnych, zapada się w topieliskach – i brnie coraz dalej, baczny na wszystko… Toteż nic się nie ukryje przed Poleszukiem, kluczącym niby wilk po chaszczach i rozległych hałach…”.

Od tego czasu, gdy mistrz pióra i osobisty wróg Lenina pisał te słowy, minęło już prawie całe stulecie i wiele wody upłynęło w rzekach poleskich. Nie do poznania zmieniło się i samo Polesie, gdyż okazało się, że „postęp” cywilizacyjny dla jego przyrody stał się bardziej groźny i zgubny w skutkach, niż osławiona „żądza zdobyczy” i spryt Poleszuka.

„Chaszcze” i „nieprzebyte knieje” zostały mocno przetrzebione, a „rozległe hała” zamieniły się na widok innej monotonii przeciętych melioracyjnymi kanałami rozległych pól uprawnych. Dziewicza przyroda i błota, ta „wizytówka” Polesia, ocalały jedynie w niezbyt licznych, mniejszych lub większych, rozsianych po jego terenie rezerwatach i tylko starsi mieszkańcy tej krainy pamiętają piękno pierwotnej przyrody, „ptasi raj” na mokradłach i bagnach, obfitość zwierzyny w lasach i ryb w wodach poleskich. Smutny ten obrazek dopełnia ściskający serce widok świecących pustymi okiennicami opuszczonych domów dogorywającej wsi poleskiej.

„Rybobranie” na jednym z jezior poleskich. Dusząca się przez brak tlenu w wodzie ryba na końcu zimy staje się łatwym łupem

A cóż stało się z Poleszukiem, z tym „niezrównanym” rybakiem i łowcą? Wygląda, że zgasła prawie jego nadzieja, by stać się prawdziwym gospodarzem na swej ziemi. Zrzucił więc swoją szaro-burą świtkę, ubrał się w tanie chińskie ciuchy i szukając łatwiejszego życia udał się do miasta. Jedynie nie zmieniła się jego natura. Jak dawniej nieufny i małomówny, wciąż przygląda się bystrym, lecz biernym okiem kolejnym fantazjom władzy, z ukrytą pogardą stosując się do coraz to nowych, jeszcze bardziej restrykcyjnych i cwanych rygorów i zakazów, i tylko po zbędnym kieliszku wódki nieraz daje wolę tłumionemu w sobie gniewu. Czyżby wciąż jednak czekał?

Wyrzucona na brzeg i pozostawiona na pokarm ptakom drobnica, już nigdy nie stanie się dorodnymi szczupakami czy linami

„Ziemia – pańska, las – Boży”, to prastare przysłowie na Polesiu wciąż mocno tkwi w Poleszukach i do dziś jest zasadą postępowania. Więc gdy tylko nadarzy się stosowna chwila, potomkowie dawnych rybaków, zbieraczy i łowców masowo uciekają z miast do swoich ulubionych zakątków przyrody: ze spinningiem, wędką nad wodę albo z koszem do lasu. Bo (jak na razie) za to płacić nie trzeba, ale generalnie dlatego, że tylko tam, na łonie natury czują się wolni! Podobnego zjawiska o tak masowej skali nie da rady spotkać w żadnym innym kraju Europy. A że czasami instynkty drapieżne przeważają nie tylko nad normami jakiejkolwiek etyki i zdrowym rozsądkiem, to tylko świadczy o stopniu ich zniewolenia.

Szary Poleszuk/Echa Polesia

Według Wikipedii, Poleszucy (ukr. Поліщуки Poliszuki, Poleszuki, biał. Палешукі ) to grupa etniczna, która zamieszkiwała Polesie, dzisiaj zamieszkujący odległe tereny Polski, Białorusi i Ukrainy.

Poleszucy posługują się dialektem mieszanym języka ukraińskiego, białoruskiego i polskiego. Sami określali swą mowę „po prostemu” (tak też wpisywali w dowodach osobistych).

Badacze twierdzą, że przodkami Poleszuków byli Dregowicze, którzy zamieszkiwali tereny nad Prypecią i Sożą (prawe – zachodnie dopływy górnego Dniepru). Dopiero niedawno rozwinęli swoją własną tożsamość narodową; dawniej pytani o podanie swojej narodowości, odpowiadali -„tutejszy”. W spisie ludności Polski z 1931 roku ok. 700 tys. osób uważało siebie za tutejszych. Są prezentowane opinie, iż pojęcie tutejsi wymyślone zostało przez ówczesną administrację wojewódzką podczas spisu z 1931 r., aby zmniejszyć liczbę Białorusinów lub Ukraińców. Według tej opinii wynik poprzedniego spisu z 1921 r. w żaden sposób nie potwierdzał takiego stanu.

ba

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

Trzecia co do wielkości rzeka Białorusi… zniknęła! (FOTO)Trzecia co do wielkości rzeka Białorusi… zniknęła! (FOTO) Na wschód od Polski rośnie wielka pustynia! (WIDEO)Na wschód od Polski rośnie wielka pustynia! (WIDEO) Rejs po Polesiu, ale ceny z kosmosu! Plus… seks na bagnach. I to z kimRejs po Polesiu, ale ceny z kosmosu! Plus… seks na bagnach. I to z kim
  • Tagi
  • Dniepr
  • kanał
  • narodowości
  • Ossendowski
  • Polesie
  • przyroda
  • rzeka
  • tożsamość
  • twierdza
  • woda
  • zamieszki
  • zniszczenia

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Ambasador zaskakuje: Korupcja na Ukrainie jest wyolbrzymiana

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Dziesiątki eksplozji: Most Krymski runął do morza!

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Warszawa: Nastolatek z Rosji groził masakrą w szkole

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Amerykańskie wojsko już przy granicy z Białorusią

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Walczyły o polskość na Białorusi. Spotkał je wielki zaszczyt

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Nadchodzi potężny wstrząs dla Ukrainy. „To prawie jedna trzecia narodu”

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Szokujący plan rządu. Nawet okupacja nie przerwie ich rządów

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Doniesienia ws. Mostu Krymskiego potwierdziły się. Powołano sztab kryzysowy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Największy przelew w historii! Ukraina dostanie od nas miliardy

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Rosjanie coraz bliżej? Nowe postępy pod Wilnem

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Zamykają wszystkie przejścia graniczne z Rosją!

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Rosyjscy propagandyści puścili to w świat. Chodzi o prezydenta

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Mrożący plan Putina. To brzmi jak wyrok dla Polski

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Tego jeszcze nie było. Reakcja Zełenskiego zmieni wszystko!

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Piekło nad bazą Su-34. Co najmniej 30 eksplozji i drugi potężny cios (WIDEO)

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Białorusini idą na rzeź. Jest cicha zgoda Mińska

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Główna ofensywa Rosji załamała się! Ale co z Kramatorskiem?

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

Strategiczna rafineria zaliczyła "piątek 13-go"! Płonie (WIDEO)

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja