Od północy do miasta w stronę miasta przebija się 10 Brygada Kawalerii Zmechanizowanej. Nie byłoby w tym być może nic niezwykłego, gdyby nie osoba jej szefa…
A był nim późniejszy dowódca 1 Dywizji Pancernej, późniejszy bohater spod Falaise, Stanisław Maczek. We wrześniu 1939 roku jeszcze w stopniu pułkownika.
—
DZIEŃ 8 – 15 września 1939
“15 września 1939, Lwów.
Ppłk K. Ryziński. Meldunek sytuacyjny Dowództwa Grupy Obrony Lwowa.
DOWÓDZTWO GRUPY OBRONY LWOWA
L. 24/15 IX 1939, godz. 18
Meldunek sytuacyjny z dnia 15 września 1939 r.
I. Położenie własne.
Na froncie przeprowadzono ożywioną działalność patroli rozpoznawczych w rej. Sokolniki i Hołosko; własna kawaleria rozpoznawała w rej. Pasieki Miejskie – Pirogów – Winniki. W godzinach popołudniowych przeprowadzono lekkie natarcie celem zlikwidowania nieprzyjaciela w rej. Hołosko – Zamarstynów, dla otwarcia drogi ośrodkom zaopatrzenia, które pozostały poza Lwowem.
Wpadł do niewoli 3-ci pluton z 6. komp. 3. pp.
Przeprowadzony wypad nocny na Sichów nie dał pozytywnych wyników, gdyż nieprzyjaciel przed wieczorem opuścił tę miejscowość.
Własne elementy zmotoryzowane w trakcie przebijania się z rejonu na północ od Lwowa (wzg. 324 – Malechów) do miasta [chodzi o brygadę płk Maczka – DSK].
Zestrzelono 2 motocykle nieprzyjacielskie w rej. Góry Grunwaldzkiej.
Radiostację lwowską ostrzeliwała dzisiaj od rana ciężka artyleria z rej. Gródka.
II. Wiadomości o nieprzyjacielu.
Własne lotnictwo melduje: Stwierdzono w dniu dzisiejszym posuwanie się samochodów i kol. (s) złożonych z 3 rodzaju broni z rej. Rudki w rej. Sambor.
Nieprzyjacielskie elementy meldowane ogólnie na linii: wzg. 324 – Zboiska – wzg. obok cmentarza Zamarstynowskiego; na płd. nieprzyjacielskie oddziały stwierdzone w rej. Kulparkowa i Sokolnik, gdzie we wschodniej części wsi jest artyleria i broń pancerna, ponadto piechoty około 1000 ludzi; artyleria nieprzyjacielska w lesie Biłohorszcze; las Pirogówka obsadzony przez znaczniejszy oddział nieprzyjaciela z bronią maszynową.
Patrole nieprzyjacielskie dochodziły do ul. Warszawskiej, Ogrodniczej, Drożdżowni Zamarstynowskiej, płn. skraju lasu Oświeca oraz Winnik. Most w Kleparowie obsadził npl. Na płd. w Sichowie stwierdzono przejściowo 10 czołgów i 20 motocykli oraz ca 200 ludzi.
Npl. zbiera ludności siano, owies, oraz konie typu “Kaw[aleryjskiego]”.
Zr SZEF SZTABU
RYZIŃSKI
ppłk dypl.
Oryginał, maszynopis“
—
Słówko na temat geografii, ponieważ mnogość nazw padających w meldunku może wywoływać wrażenie chaosu.
Sokolniki to miejscowość na południe od Lwowa, linia łącząca oba punkty niemalże pokrywałaby się ze stosownym południkiem. Hołosko to obecnie sub-dzielnica rejonu szewczenkowskiego, położonego w północnej części miasta. Winniki są z kolei miejscowością leżącą na wschód od miasta.
Widać zatem, że rozpoznanie, o którym mowa w pierwszej części tekstu zostało skierowane w trzech kierunkach: północnym, wschodnim i południowym.
Jednocześnie widać, że Niemcy nadciągają – mowa o siłach lądowych – od północy (Zboiska, Zamarstynów), zachodu (Rudki w powiecie samborskim) oraz od południa (Sokolniki, o których już była mowa).
A więc zgodnie – niestety – z prawidłami sztuki wojennej, w tym wypadku – zamykania miasta w kotle.
Dominik Szczęsny-Kostanecki
