Bojówki, goebbelsowska propaganda, zbrojenia, jeden wódz, jedna partia. Rosja się faszyzuje – mówił w ostatnim wywiadzie dla Newsweeka zastrzelony w Moskwie pod murami Kremla lider opozycji Borys Niemcow.
Kilka dni temu sporo szumu wywołało w rosyjskich mediach zdjęcie 15-latka z Kemerowa, podnoszącego rękę w faszystowskim geście pozdrowienia nad wiecznym ogniem przed pomnikiem weteranów Wielkiej Wojny Ojczyźnianej (tak Rosjanie nazywają II wojnę światową). Dwa dni potem ten sam młody mężczyzna „pozdrowił” w podobny sposób pomnik Puszkina. Oba zdjęcia zostały zamieszczone na portalach społecznościowych. Głośny medialnie był też ubiegłoroczny incydent w Rostowie z hailującym z dachu szkoły 12-latkiem.
Wśród uczniów szkół nagminne jest publikowanie w sieci ekstremistycznych, nazistowskich treści i haseł – alarmowali rosyjscy nauczyciele, podkreślając, że skądś, zapewne nierzadko z rodzinnych domów, takie wzorce muszą być czerpane.
Siemion Czarnyj, autor raportu opracowanego przez Moskiewskie Biuro Praw Człowieka (MBPCz) przy wsparciu Unii Europejskiej, pisał w 2002 roku w materiale „Czwarta Rzesza”, zamieszczonym w gazecie „Moskowskije Novosti”, że pierwsze grupy zwolenników Hitlera w Związku Sowieckim powstały w środowisku dzieci najwyższych funkcjonariuszy państwowych już pod koniec lat 40., kiedy uczniowie elitarnej szkoły nr 175 imienia Bielińskiego założyli podziemną organizację o nazwie „Czwarta Rzesza”. Tytułowali się Reichsführer i Gruppenführer, tworzyli „rząd”, przydzielając sobie poszczególne resorty. „Premierem” był syn ludowego komisarza przemysłu lotniczego Szachurina. Kolejne organizacje (SS-Wiking w Kijowie, Błękitna Dywizja w Baku i wiele innych) powstawały w rosyjskich szkołach pod koniec lat 50. Miłośnicy Führera studiowali przetłumaczone na rosyjski pamiętniki hitlerowskich generałów, próbowali zdobyć broń, zakładali opaski z hitlerowską symboliką. Władze nie reagowały – wzywano ich jedynie do KGB na formalne przesłuchania i pouczające pogawędki.
Podobne organizacje działały bez perzeszkód również w późniejszym okresie. Na ulicę wyszły w latach 80. Pierwsza jawna demonstracja rosyjskich nazistów miała miejsce 1 listopada 1981 roku – w mieście Kurgan stu młodych ludzi przemaszerowało ulicami, niosąc hasła “Faszyzm uratuje Rosję!”. Na demonstrację w Moskwie nie trzeba było długo czekać – 20 kwietnia 1982 roku, w dniu urodzin Hitlera, na placu Puszkina zebrała się grupa nastolatków ubranych w czarne koszule, ze swastykami na rękawach. Podobne demonstracje odbyły się w innych miastach: Jużno-Uralsku, Swierdłowsku, Niżnym Tagile, Kijowie. Pojawiły się pogłoski, że w ZSRS istniały pod przykrywką klubów sportowych potężne organizacje faszystowskie, w których panuje żelazna dyscyplina.
Co sprawiło, że sowieccy zwolennicy Adolfa Hitlera zorganizowali w 1982 roku otwartą demonstrację, choć czasy nie sprzyjały manifestacjom? I dlaczego miały one miejsce również w latach następnych? – pyta Siemion Czarnyj. Zachodni sowietolodzy uznali ten protest za początek faszyzacji systemu sowieckiego. Uważali, że za niepełnoletnimi nazistami stoi potężne ugrupowanie w aparacie partyjnym i KGB. Nie znaleziono jednak dowodów istnienia takiego ugrupowania. Można jednak założyć – pisze Czarnyj – jeśli weźmie się pod uwagę demonstracyjną pewność siebie neonazistów i dziwną bierność struktur siłowych, że ktoś z kierownictwa KGB przyłożył do tego rękę. Tym bardziej że pod koniec lat 70. przedstawiciele organów bezpieczeństwa państwowego wprost zakazywali MSW podejmować jakiekolwiek kroki wobec istniejących grup faszystowskich.
W 2005 roku obrońcy praw człowieka w Rosji zaczęli bić na alarm. „Rosyjscy nacjonaliści przechodzą od propagowania swoich idei do tworzenia formacji paramilitarnych i prowadzenia działań zbrojnych” – napisali we wspomnianym już raporcie “Rasizm, ksenofobia, dyskryminacja etniczna i antysemityzm w Rosji” opracowanym przez Moskiewskie Biuro Praw Człowieka (MBPCz) przy wsparciu Unii Europejskiej. Wynikało z niego, że rosyjscy nacjonaliści mieli już wówczas pod bronią ponad 50 tysięcy skinheadów działających praktycznie w każdym dużym mieście. Według MBPCz, w pierwszej połowie 2005 roku rosyjscy naziści przystąpili do tworzenia “równoległych struktur władzy” i podporządkowanych im formacji zbrojnych.
W lutym Związek Wojskowo-Mocarstwowy, kierowany przez generała w stanie spoczynku Leonida Iwaszowa wezwał do zakładania “rad kolektywów pracowniczych i wojskowych” z własnymi “organami wymiaru sprawiedliwości” – trybunałami ludowymi. Inna organizacja nacjonalistyczna – Związek Słowiański, zaapelowała o tworzenie “ludowego ruchu oporu” i kupowanie broni. Stronnicy ruchu zostali poinstruowani, gdzie i jaką broń kupować oraz jakie czytać książki o wojnie partyzanckiej.
Rekrutacja do organizacji nacjonalistycznych często odbywała się jawnie. Rosyjski Związek Ogólnonarodowy zamieścił we władimirskiej gazecie “Rubież” ogłoszenie o otwarciu “obozu letniego”. Jak ustaliło MBPCz, celem obozu było “powołanie do życia struktur o wysokim potencjale mobilizacyjnym”. Organizatorzy chcieli to osiągnąć przez “nauczanie sportów walki, religii, podstaw świadomości narodowej, zasad przetrwania w ekstremalnych warunkach i konfliktologii stosowanej”.
Z raportu wynika, że w okresie od stycznia do czerwca 2005 roku rosyjscy skinheadzi zamordowali 10 osób, a pobili ponad 200. W tym samym czasie za przestępstwa na tle nienawiści rasowej w sześciu procesach skazano 21 skinów. MBPCz zwracało uwagę, że w pierwszym półroczu 2005 roku rosyjscy nacjonaliści dokonali co najmniej dwóch zamachów terrorystycznych – próbowali zabić prezesa koncernu elektroenergetycznego RAO JES Anatolija Czubajsa i wykoleili pociąg pasażerski Grozny -Moskwa. Przeprowadzili również zmasowany atak hakerski na strony internetowe obrońców praw człowieka i organizacji żydowskich.
Autor raportu – Siemion Czarnyj, zauważył, że przedstawiciele najwyższych władz Rosji występują wprawdzie z oświadczeniami o niedopuszczalności ksenofobii, antysemityzmu i rasizmu w Rosji, jednak są to wystąpienia ogólnikowe i nieskuteczne.
W 2014 roku w Rosji działały 53 organizacje nacjonalistyczne. Ich listę opublikował dwa lata temu portal kolonker.com. Znalazły się na niej 23 organizacje określone jako „umiarkowane”:
1. Российский общенародный союз — РОС
2. Национально-Демократическа я Партия — НДП
3. Новая Сила
4. ЭО Русские
5. Великая Россия — ВР
6. Национал-демократический альянс — НДА
7. Народный собор — НС
8. Русское Имперское Движение — РИД
9. НСР(Национальный Союз России)
10. Собор русского народа — СРН
11. Русское общественное движение — РОД
12. Национальное русское освободительное движение — НРОД
13. Партия защиты российской Конституции «Русь» — ПЗРК «Русь»
14. Национал-патриоты России — НПР
15. Национал-демократическое движение «Русский Гражданский Союз» — НДД РГС
16. Нация Свободы — НС
17. Русское Национал-патриотическое движение
18. Сопротивление
19. Национальная Социалистическая Инициатива — НСИ
20. Конгресс русских общин
21. Реструкт
22. ОД “РАССВЕТ”(Общественное Движение “РАССВЕТ”)
23. Национальная организация русских мусульман
22 z etykietą „radykalne”:
1. Народное ополчение имени Минина и Пожарского — НОМП
2. Другая Россия
3. Русский Фронт Освобождения «Память» — РФО «Память»
4. ООПД «Русское национальное единство» — „Гвардия Баркашова“
5. ВОПД «Русское национальное единство» — ВОПД РНЕ
6. Движение «Александр Баркашов»
7. Национально-державная партия России — НДПР
8. Народная национальная партия — ННП
9. Истинное русское национальное единство — ИРНЕ
10. Балтийский Авангард Русского Сопротивления — БАРС
11. Русский объединённый национальный альянс (РОНА)
12. Гвардия Христа
13. Национальный союз — НС
14. Союз православных хоругвеносцев— СПХ
15. Союз русского народа — СРН
16. Северное братство — СБ
17. Чёрная Сотня
18. Движение Парабеллум
19. Национал-социалистическая партия Руси — НСПР
20. Партия Свободы — ПС
21. Русский Образ
22. Национал-синдикалистское наступление — НСН
oraz 8 organizacji „zakazanych”:
1. Движение против нелегальной иммиграции — ДПНИ
2. Национал-социалистическое общество — НСО
3. Национал-большевистская партия — НБП
4. Славянский союз — СС
5. Фронт национал-революционного действия (ФНРД)
6. Русский общенациональный союз — РОНС
7. Лига обороны Москвы
8. Формат 18
Rewolucja w Rosji w 2017 roku jest nieunikniona. Możliwe, że rozwinie się reżim faszystowski w stylu Franco – mówił w 2015 roku w wywiadzie dla internetowego tygodnika „Kultura Liberalna” Ilja Ponomariow.
– Uważam, że rewolucja w 2017 r. jest praktycznie nieunikniona. Pytanie tylko, czy jej wynik będzie liberalny. Rosja może stać się wielką „Noworosją” i szanse na to są większe niż na liberalne zmiany. Nie brakuje ludzi, którzy uważają się za większych putinistów niż sam Putin. Wtedy Rosja rozwijać się będzie w reżim faszystowski w stylu Franco – ocenił rosyjski deputowany, członek partii Sprawiedliwa Rosja.
Kresy24.pl/ archiwum Kresy24, rusjev.net, kolonker.com, Newsweek, PAP
