Fot: Domena Publiczna
Brytyjski think tank Chatham House Centre przeprowadził na Białorusi sondaż dotyczący postaw Białorusinów wobec daty 17 września, którą reżim Łukaszenki ogłosił niedawno nowym świętem narodowym – „Dniem Jedności Narodowej”. W tym roku będzie obchodzone po raz pierwszy.
Przedstawiciel ośrodka Ryhor Astapenia opublikował wyniki badań. Co z nich wynika?
Największą wiedzę o tej dacie mają – co nie dziwi – mieszkańcy Grodzieńszczyzny (35% respondentów), najmniej – obwodu mohylewskiego (8%).
Łącznie 61% respondentów odpowiedziało twierdząco na pytanie, czy 17 września 1939 roku rozpoczęło się zjednoczenie ziem białoruskich. 54% respondentów poparło opinię, że wydarzenia z 17 września 1939 r. nastąpiły w wyniku porozumień między ZSRR a hitlerowskimi Niemcami. 41% respondentów jest zdania, że 17 września to rocznica wyzwolenie Zachodniej Białorusi spod polskiej okupacji, zaś 37 procent uważa, że to rocznica zajęcia terytorium przez Rosję Sowiecką.
„Ale kiedy przeprowadziliśmy ankietę, dowiedzieliśmy się, że tylko 18% Białorusinów zna tę datę (więc nie ma o czym rozmawiać). W regionach zachodnich co trzecia osoba zna datę, w regionach wschodnich – co dziesiąta. Oczywiście, jeśli 17 września jako oficjalne święto potrwa kilka lat, ten odsetek się zmieni, ale niewiele. Co gorsza, stosunek Białorusinów do tej daty być może kształtuje się poprzez stosunek do Łukaszenki”- uważa Ryhor Astapenia.
Radio Svaboda zauważa, że w czasach ZSRR, 17 września nie był uważany za święto państwowe: „wspominano o „zjednoczeniu BSRR i Zachodniej Białorusi”, ale skromnie. W tym dniu nie odbywały się żadne uroczyste uroczystości, wiece ani parady.
7 czerwca 2021 r. Aleksander Łukaszenka ustanowił święto „Dzień Jedności Narodowej”. Decyzja o ustanowieniu wydarzeń 17 września 1939 r. dniem wolnym od pracy wywołała ostrą negatywną reakcję sąsiadów:
Polskie MSZ z oburzeniem przyjęło deklarację władz Białorusi o ustanowieniu nowego święta pn. „Dzień Jedności Narodowej”;
„Opieranie polityki historycznej Białorusi na dziedzictwie paktu Stalina i Hitlera jest całkowicie niezrozumiałe. Jest to gest wpisujący się w rosyjskie działania mające na celu reinterpretację niezwykle trudnej historii naszego regionu, który poważnie utrudni Białorusi dialog i porozumienie z państwami sąsiadującymi, a także państwami całej Europy (…). Ustanowienie Dnia Jedności Narodowej dla uczczenia faktu włączenia Białorusi w skład Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich to gloryfikacja sowieckiego dziedzictwa oraz próba odcięcia Białorusi od jej prawdziwych korzeni. To akt podważający niezależność i suwerenność Białorusi. Z tym większym podziwem spoglądamy na aktywność białoruskiego narodu, który swoją tożsamość opiera na prawdziwym dziedzictwie historycznym i kulturowym niezależnej Białorusi”, pisało w komunikacie MSZ.
Instytut Pamięci Narodowej nazwał tę datę „Dniem Jedności Dwóch Totalitaryzmów”.
Litewskie MSZ stwierdziło, że urzędnik w Mińsk „ignoruje zbrodnie popełnione przez dwa najbardziej brutalne reżimy totalitarne XX wieku”.
17 września 1939 roku Związek Sowiecki napadł na Polskę, która samotnie walczyła wówczas z wojskami hitlerowskich Niemiec. W ten sposób Związek Sowiecki wprowadził w życie tajny protokół, zawartego przez ZSRS i III Rzeszę 23 sierpnia 1939 roku paktu Ribbentrop – Mołotow, który bezpośrednio doprowadził do wybuchu II Wojny Światowej. Ta wspólna sowiecko – nazistowska napaść na Polskę rozpoczęła najstraszniejszą wojnę w dziejach świata, która kosztowała życie 60 milionów ludzi, w tym mieszkańców Białorusi.
oprac. ba za svaboda.org/msz.gov.pl
