Białoruskie KGB świętowało w środę rocznicę urodzin Feliksa Dzierżyńskiego. 11 września na skwerze pod pomnikiem założyciela sowieckich służb specjalnych, kwiaty złożyli przedstawiciele Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego i Komitetu Granicznego. Mało kto dziś pamięta, że ten symbol krwawego terroru pochodził z Kresów
Feliks Edmundowicz Dzierżyński urodził się 30 sierpnia (11 września według nowego stylu) 1877 roku w Oziembłowie (obecnie Dzierżynowo w rejonie iwacewickim na Białorusi) w polskiej rodzinie szlacheckiej. Rodzina Dzierżyńskich przyjaźniła się z rodziną Piłsudskich, ich majątki sąsiadowały ze sobą na wileńszczyźnie.
Od 1887 do 1895 roku młody Feliks uczęszczał do gimnazjum w Wilnie, tego samego, w którym uczył się przyszły naczelnik państwa polskiego Józef Piłsudski. W tym czasie obaj chłopcy zainteresowali się ideałami socjalizmu. Jednak w odróżnieniu od Piłsudskiego, swoją aktywność skierował późniejszy „żelazny Feliks” na kierunek sowiecki. Wielokrotnie aresztowany przez carskie władze, cieszył się popularnością w szeregach bolszewików.
Po rewolucji Dzierżyńskiemu polecono stworzenie “specjalnej komórki do walki ze strajkami przy użycieu najbardziej radykalnych rewolucyjnych rozwiązań”. Działająca z powoedzeniem struktura przekształcona została najpierw w WCzK a później w GPU, NKWD i wreszcie w KGB.
Pomimo tego, iż Dzierżyński i Piłsudski stali po dwóch różnych stronach barykady, kresowe związki przełożyły się na ich późniejsze losy. Stojący na czele sowieckiej bezpieki Dzierżyński, dwukrotnie odmówił zatwierdzenia planu zamordowania Piłsudskiego. W pierwszym wariancie Piłsudski miał zostać zabity w Sulejówku, w drugim miał wraz z nim wylecieć w powietrze cały polski rząd, zas winą planowano obarczyć polskich skrajnych nacjonalistów.
Józef Mackiewicz w książce „Zwycięstwi prowokacji” dowodzi, że w czasie wojny polsko-bolszewickiej Piłsudski i Dzierżyński utrzymywali nieoficjalne kontakty przez pośredników, które dotyczyły zapewnienia bezpieczeństwa pewnych osób i ochrony dzieł sztuki przed zniszczeniami wojennymi.
Feliks Dzierżyński zmarł w Moskwie 20 czerwca 1926 na atak serca.
Kresy24.pl/euroradio.fm
