W sobotę 18 stycznia w rezydencji polskiego ambasadora na Białorusi Artura Michalskiego spotkały się rodziny pochodzących z ziem dzisiejszej Białorusi żołnierzy II Korpusu Polskiego. W spotkaniu wzięli udział również Ambasador Wlk. Brytanii Jacqueline Perkins oraz brytyjski i polski attaché wojskowi.
Andersowcy, którzy wrócili na Białoruś po wojnie, byli prześladowani i z całymi rodzinami wysyłano ich na Syberię.
Jak podkreślił Ambasador RP w Mińsku Artur Michalski, spotkanie było okazją do integracji środowiska potomków żołnierzy Armii Andersa mieszkających na Białorusi. Uczczono pamięć o tych, którzy byli prześladowani, przez dziesięciolecia zapomniani, a byli bohaterami II wojny światowej. „Czas przywracać o nich pamięć”- mówił ambasador Michalski.
„Po agresji 1939 roku powołani do polskiej armii poszli walczyć z Hitlerem. Wielu z nich trafiło następnie do sowieckich łagrów i więzień. Po amnestii w 1941 roku dołączyli do armii generała Władysława Andersa, z którą pod brytyjskim dowództwem przeszli często cały szlak bojowy” – dodał dyplomata. Jak wskazał ambasador, ci którzy wrócili po wojnie do swoich rodzinnych stron na Białoruś zajętą już przez Sowietów, po raz kolejny stali się ofiarami represji. Za „służbę w obcej armii” całymi rodzinami zsyłano ich na Syberię, przez wiele lat byli zapomniani, odmawiano im uprawnień kombatanckich.
Ambasador Wielkiej Brytanii wręczyła cztery medale paniom Antoninie i Ninie – córkom sierżanta Bazylego (Wasyla) Leończyka – brytyjskimi odznaczenia: Gwiazdę za Wojnę 1939-1945, Gwiazdę Włoch, Medal Wojny (1939-1945) i Medal Obrony. Wcześniej otrzymał on pośmiertnie polski Krzyż Monte Cassino. Urodzony w 1911 roku Leończyk został powołany do wojska w 1939 roku i walczył w kampanii wrześniowej. Następnie trafił do sowieckiej niewoli i łagru. W 1941 roku objęty amnestią, wstąpił do Armii Andersa. Służąc w 4. Batalionie Strzelców Karpackich II Korpusu Polskiego (w składzie 8. Armii Brytyjskiej) walczył m.in. we Włoszech i brał udział w bitwie o Monte Cassino. W 1947 roku wrócił w ojczyste strony na terenie ZSRR, a w 1951 roku wraz z rodziną został zesłany na Syberię.
Na spotkaniu w mundurze żołnierza Armii Andersa obecny był badający dzieje II Korpusu historyk dr Ihar Mielnikau. W swoim przemówieniu podkreślił, że historia Armii Andersa, a także walczących w niej żołnierzy, wciąż jest mało znana na Białorusi. „Trzeba ją pokazywać, przypominać, przede wszystkim przez ludzkie historie, losy ludzi, którzy przeszli przez rok 1939, represje, deportacje” – mówił. Podkreślił, że mundury Armii Andersa nosili nie tylko Polacy, ale również Białorusini. „Białoruscy Żołnierze w II Korpusie Polskim, to jest nieodłączna i bardzo ważna część historii Białorusi, o której trzeba mówić. To jest także moment, z którego trzeba wyciągać wnioski” – dodał historyk.
ba za Ambasada Polska w Mińsku
