• Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa
Kresy24.pl
  • 21 lis 2026
  • Archiwa Czasopism
    • Archiwum Dziennika Kijowskiego
    • Archiwum Gazety Polskiej Bukowiny
    • Archiwum Głosu Polonii
    • Archiwum Głosu znad Niemna
    • Archiwum Kuriera Galicyjskiego
    • Archiwum Kwartalnika Echa Polesia
    • Archiwum Kwartalnika Krynica
    • Archiwum Magazynu Polskiego
    • Archiwum Monitora Wołyńskiego
    • Archiwum Mozaiki Berdyczowskiej
    • Archiwum pisma Nasze Drogi
    • Archiwum pisma Polacy Donbasu
    • Archiwum Słowa Polskiego
    • Archiwum Słowa Życia
    • Archiwum Tęczy Żytomierszczyzny
    • Archiwum pisma Polonia Charkowa
    • Archiwum pisma Wołanie z Wołynia
    • Archiwum Polak na Łotwie
    • Archiwum Polaka Małego
    • Archiwum Polaka w Niemczech
  • Filmoteka
  • Niepodległość
  • Polacy na (Bliskim) Wschodzie
  • Trójmorze
  • TV Kresy24.pl
  • Archiwum Kresowe
Kresy24.pl
  • Ukraina
  • Białoruś
  • Rosja
  • Litwa
  • Region Bałtyku
  • Azja i Zakaukazie
  • Na Świecie
  • Historia i Wspomnienia
  • Kultura
  • Podróże po Kresach
  • Wyszukiwarka Kresowa
  • Kalendarium Kresów
    • Styczeń w Historii Kresów
    • Luty w Historii Kresów
    • Marzec w Historii Kresów
    • Kwiecień w Historii Kresów
    • Maj w Historii Kresów
    • Czerwiec w Historii Kresów
    • Lipiec w Historii Kresów
    • Sierpień w Historii Kresów
    • Wrzesień w Historii Kresów
    • Październik w Historii Kresów
    • Listopad w Historii Kresów
    • Grudzień w Historii Kresów
  • Polacy na Wschodzie
  • Biblioteka Kresowa
  • Kuchnia Kresowa

Pomóżmy Litwinom otwarcie spojrzeć w historię “ojczystego Wilna”

03 lis 2015

Były litewski premier Andrius Kubilius poczuł się zmieszany, bo nie znał nazwiska Jana Konrada Obsta i nic o nim dotychczas nie słyszał. Tę lukę można szybko zapełnić.

Andrius Kubilius dotknął  – jak to określił we wpisie na Facebooku – “dziedzictwa kulturowego Wileńszczyzny i Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Stało się to podczas rowerowej wycieczki, na którą były premier wyruszył w przededniu tegorocznych Zaduszek. Odkrył w Rubnie koło Mościszek grób Jana Konrada Obsta, założyciela muzeum Adama Mickiewicza w Wilnie.

“Stojąc przy grobach rodziny Obstów czułem się zmieszany, że tak niewiele wiem o historii swojego ojczystego Wilna, że nazwisko Jana Konrada Obsta nic mi nie mówi. Słynny konserwatysta Edmund Burke powiedział kiedyś, że jesteśmy zjednoczeni we wspólnocie, która łączy zmarłych, żywych i tych, którzy dopiero się urodzą. W Wilnie, w przededniu Dnia Zadusznego, czułem się częścią takiej wspólnoty także z Janem Konradem Obstem, chociaż nie wiem o nim nic więcej ponad to, co napisano na jego nagrobku. Jesteśmy bogatą społecznością, jeżeli otwarcie spoglądamy na przeszłość swojej społeczności i odważnie patrzymy w jej przyszłość” – napisał były premier Andrius Kubilius, lider litewskich konserwatystów.

Spoglądnijmy więc odważnie w tę przeszłość razem: “Kto liczy na wdzięczność, tym samym utracił do niej prawo” – pisał Jan Obst – literat, wydawca, działacz i popularyzator historii ziemi wileńskiej, o którym nigdy wcześniej premier Kubilius nie słyszał.

Prace i pisma Jana Konrada Obsta są zdeponowane w bibliotekach Wilna, Warszawy i Krakowa, ale los obszedł się z ni okrutnie: umierał w skrajnej nędzy, doszczętnie ograbiony i zniszczony na Litwie przez sowietów.

Jan Konrad Obst urodził się w 1876 roku w Lipsku. Tam studiował historię kultury i ekonomię polityczną. W 1902 wyjechał do Petersburga, gdzie pracował w redakcji czasopisma “Kraj”. Po jego zamknięciu w 1910 roku zaczął wydawać “Kwartalnik Litewski”. Pracował też w redakcji “Dziennika Wileńskiego”. Dorobek pisarski Obsta to ponad 20 książek i około tysiąca artykułów.

W 1911 Jan Obst kupił dom przy ulicy Bernardyńskiej w Wilnie, w którym w 1822 roku mieszkał Adam Mickiewicz. Po kilkunastu latach skrupulatnego zbierania pamiątek po Mickiewiczu Obst powołał do życia muzeum i przekazał kamienicę w darze Wileńskiemu Towarzystwu Nauk. Udostępnił muzeum zwiedzającym nieodpłatnie. Sam przeniósł się do majątku Rubno nieopodal Mościszek.

Po II wojnie światowej pozostał na Wileńszczyźnie, ale cały majątek skonfiskowali sowieci. Ostatnie lata życia spędził w Dziekaniszkach, w nędzy i zapomnieniu, wspierany jedynie przez okolicznych mieszkańców. Zmarł w 1954 roku. Został pochowany na cmentarzu w Rubnie, obok matki i żony, przy kaplicy stanowiącej kiedyś część jego majątku.

W 2008 roku staraniem lokalnej społeczności, przy wsparciu Związku Polaków na Litwie, Senatu RP, Fundacji “Pomoc Polakom na Wschodzie” oraz Konsulatu RP w Wilnie, na grobach Jana Konrada Obsta i jego rodziny wzniesiono granitowe pomniki. Stanęła tu również płyta pamiątkowa z epitafium – cytatem z jego wypowiedzi: “Naszym obowiązkiem: choć świat się chwieje w posadach, choć ziemia drży pod stopami, gdzie nasze świętości, gdzie lud nasz, tam nasze miejsce, tam trwać i stać! Tak nam dopomóż Bóg!”.

Cmentarzem w Rubnie i miejscem spoczynku założyciela Muzeum Adama Mickiewicza opiekuje się Szkoła Podstawowa w Mościszkach. Od lat stara się o nadanie jej imienia Jana Konrada Obsta. Niestety, z Ministerstwa Oświaty i Nauki Litwy nadeszła odpowiedź, z której wynikało, że Jan Konrad Obst jako patron szkoły nie byłby mile widziany. Nie zgodziła się na to Komisja Języka Litewskiego uzasadniając, że Obst był działaczem… antylitewskim.

22 listopada 2008 roku, na cmentarzyku w Rubnie koło Mościszek odbyła się uroczystość poświęcenia zespołu memorialnego rodziny Jana Konrada Obsta. Uroczystość była hołdem wdzięczności dla człowieka, który poświęcił swoje życie służbie na rzecz kultury polskiej, duszą i ciałem wrastając w ziemię wileńską.

Kresy24.pl/Wilnoteka.lt, zw.lt

< Idź pod prąd Zobacz inny >
Ważne? Ciekawe? Podaj dalej:

Nie przegap w tym temacie:

K24„Litwo, ojczyzno moja”. Dlaczego Mickiewicz to napisał? K24Marsz, marsz Polonia! K24Jak nas widzą Litwini?
  • Tagi
  • biblioteka
  • Facebook
  • konsulat
  • Kubilius
  • Litwini
  • Mickiewicz
  • muzeum
  • Polacy na Litwie
  • Polak
  • pomnik
  • RP
  • Wilno
  • Związek Polaków na Litwie

NAJNOWSZE WIADOMOŚCI

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Ciężarówki w matni! To ważniejsze niż Most Krymski

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Zacharowa jeszcze grozi odwetem: „Nigdy nie zapominamy”

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Był tajemniczy zapis o Ukrainie ale nagle zniknął. Prezydent ujawnia kulisy

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Pękł węzeł Przyjaźni! Strach i bezsilne przekleństwa (WIDEO)

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Kolejna granica przekroczona. Najpierw podmińskie Kuropaty, teraz Homel 

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Cios w serce kluczowej armii! Tam był syn generała

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Minister ujawnił szokujące fakty: Na Polskę spadają już nie tylko drony (WIDEO)

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Rajd w stronę morza! Cel: rozciąć siły wroga

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

Kancelaria premiera: Historia na bok, czas na interesy z Ukrainą

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

„Jesteście spadkobiercami NKWD”. Łukaszenka kazał polować na dywersantów

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Lwów zaatakowany. Są ofiary. Coś spadło pod Biłgorajem i wciąż płonie

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Nadchodzi zmiana! Za 9 lat muzułmanów będzie więcej niż chrześcijan!

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Zobowiązanie moralne mimo wszystko. IPN honoruje wierność Polsce i pamięci pokoleń

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Sensacyjne odkrycie na zamku. Tu podpisano dokument, który zmienił losy Polski

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Xi poklepał Putina po plecach, a potem ... zimny prysznic

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Kreml rozdaje zaproszenia na rozmowy pokojowe. Polska też ma się stawić?

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Trop prowadzi do Polski: Miliony dolarów i polski ślad w machinie wojennej Putina

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

Cel: osłabić Polskę i przeciągnąć na swoją stronę miliony Białorusinów

  • Click here - to select or create a menu
Projekt finansowany ze środków MSZ
© Kresy24.pl 2026. Wszelkie Prawa Zastrzeżone. O nas i Kontakt | Polityka prywatności
Produkcja: Fundacja Wolność i Demokracja